15 november 2017 - Venlo, Aachen

Vandaag geen wandeling: hooguit een reis heen en terug, puur voor het reizen zelf in diverse opzichten. Zowel Venlo als Aachen heb ik al eens eerder bezocht, gezien en geproefd, dus daar hoefde ik het alvast niet meer voor te doen, maar ik bezoek de plaatsen echter alleen nog om er over te stappen, verder Duitsland in, of om kaartjes te halen voor Duitsland zelf. Het punt is: ik heb eigenlijk niet echt een credit card nodig, zodoende heb ik er ook geen, maar de laatste tijd komt het eigenlijk toch vaker voor dat ik er een nodig heb. Een scenario waarbij ik er een nodig heb, is bij de Sparpreisen die DB vaak heeft. Nu is de tijd daar waarbij DB eens per jaar Sparpreisen tegen prijzen à 19,90 euro verkoopt en goedkoper dan dat kan je ze niet krijgen. Vorig jaar kwam ik er te laat achter, heb ik te lang getreuzeld en zodoende heb ik er niet van kunnen profiteren, maar nu zou het wel lukken. Enig probleem: geen credit card, dus geen andere betaalmogelijkheid online bij gebrek aan iDeal of zulks. Het had eigenlijk niet veel uitgemaakt, omdat deze Sparpreis Aktion toch niet om te ruilen of te annuleren is als deze eenmaal gekocht is. Dan blijft er voor mij, met een te lange aanvraagperiode voor zo'n credit card, weinig anders over dan zelf naar een Duitse kaartautomaat te gaan om daar diezelfde kaartjes te kopen.

Heenreis

Het spoor tussen Zandvoort en Haarlem gaat binnenkort op de schop, maar los van wat voorbereidende werken is er nog niets dat de treinen hier hindert. Ik ben een boek aan het lezen over de recente (politieke) geschiedenis van Spanje en pas bij aankomst in Amsterdam Centraal denk ik dat de trein vertraagd is omdat de aansluitende trein naar Maastricht net bij het uitstappen wegrijdt. Pas wanneer ik de vertrektijd van de volgende trein richting Eindhoven (waar ik overstap) zie, die 10 minuten later is, met eindbestemming Eindhoven, herinner ik mezelf eraan dat het vandaag woensdag is, en dat betekent testdag voor de 'tienminutentrein'. Het scheelt sterk voor de aansluitingstijd in Eindhoven die eens niet langer dan 15 minuten is, maar de bezettingsgraad is ook wat lager. Dat laatste komt omdat ik buiten de spits rijd, maar toch: het is prettig om in relatieve rust te toeren richting Brabant.

In Eindhoven is de nieuwe sprinter van CAF al te zien, alhoewel deze hier al behoorlijk smerig is geworden.

Naar Venlo is een rit zonder geschiedenis, maar eenmaal in Venlo begint de geschiedenis pas. Ik ben met de overtuiging dat aan de kaartautomaten van de DB het mogelijk is om te filteren op enkel Fernverkehr, en dat is nodig om de juiste prijzen te krijgen. Ik kom erachter dat dit echter niet het geval is, omdat het enkel mogelijk is om te filteren op "ohne ICE" (zonder ICE), "nur Nahverkehr" (uitsluitend regionale treinen) en een optie zonder bussen, metro's en trams, terwijl je online wel degelijk specifieke vervoersmiddelen kan uit- of aanzetten. Ik kan hierdoor niet de treinen nemen die ik voor ogen heb, zodoende besluit ik om maar naar een DB Reisezentrum te gaan, maar de dichtstbijzijnde waar ik gratis naartoe kan (met de OV-chipkaart) is in Aachen, dus zit er eigenlijk weinig anders om dan om dat maar te doen.

De gekte die overstappen per vervoerder heet

De reisweg naar Aachen die 9292 mij adviseert is een bijzonder complexe: van Venlo met de stoptrein van Arriva naar Roermond; daar overstappen naar NS op de intercity naar Maastricht om al uit te stappen in Sittard; in Sittard weer overstappen naar Arriva voor de stoptrein naar Kerkrade, om de trein in Heerlen te verlaten en vervolgens het op enkele bussen te zetten. Stel je eens voor dat je van Horst-Sevenum of zoiets naar Hoensbroek toe moet: dan moet je wel drie keer uit- en inchecken bij een andere vervoerder onderweg! Je moet maar net genoeg tijd hebben om de aansluitingen te halen, en überhaupt niet vergeten om uit- en in te checken bij de juiste vervoerder. Ik kom er in ieder geval als geroutineerde OV-gebruiker wel doorheen, maar ik kan me voorstellen dat het eens fout zal gaan.

Onmogelijke reisvoorstellen, mogelijk gemaakt

Hoe dat ook zij: overstappen op bus 58 naar Gulpen, hoewel ik bij de halte Rijksweg/Provinciale weg in Wittem er al uit moet. Het is een curieuze overstap om enkele redenen: de overstap die 9292 geeft is 0 minuten. Werkelijk waar, 0 minuten. Raarder is dat de halte die ervoor ligt, Provincialeweg N281, eigenlijk gewoon op hetzelfde kruispunt ligt en de loopafstand nog geen 300 meter is. Om het nog een slagje bizarder te maken is dat bij aankomst bij Provincialeweg N281 in de verte bus 350 naar Aachen al stilstaat en al wegrijdt voordat wij überhaupt zelf stilstaan. Ik stap voor de zekerheid toch maar uit bij deze Provincialeweg N281, om van daaruit maar naar Rijksweg/Provinciale weg (ja, met een spatie) te lopen om de tijd te doden tussen de aankomst van de volgende bus die een kwartier later komt, maar ik zie dat achter bus 58 nog een bus staat: bus 21 naar... Aachen Klinikum. Dat betekent dus: een overstap bij Provincialeweg N281 en niet bij Rijksweg/Provinciale weg, en al helemaal niet op bus 350. Het enige probleem is wel dat bus 21 niet naar Aachen Hbf toe gaat. Bus 21 rijdt vlak achter bus 350 aan, en het wordt spannend of ik in de tussentijd niet kan overstappen op het moment dat wij bus 350 inhalen als deze stopt bij een halte en wij niet stoppen. Het tegenovergestelde gebeurt: wij stoppen zowat overal en bus 350 slechts enkele keren, maar ja, uiteindelijk komt bus 21 in Vaals wel gevaarlijk dichtbij en we staan tegelijk stil aan de halte Maastrichterlaan/Bosstraat - de halte nabij de grens en ik waag het er maar op: de overstap op lijn 350 en het lukt ook nog. Bewijs is geleverd: als je de route die 9292 je adviseert blindelings opvolgt ga je de mist in, maar als je de mensenmassa's maar volgt weet je vaak toch wel dat je goed zit.

In Aachen Hbf heeft het nog wat voeten in de aarde om uit te leggen dat ik specifieke Sparpreisen wil kopen, om dan ook nog eens uit te leggen dat het met de kaartautomaat niet lukt. Aan de balie lukt het gek genoeg ook niet om te filteren op specifiek vervoerstype, wat het geheel nog enger maakt eigenlijk. Toch lukt het, maar één ding klopt niet, zo ontdek ik later: de heenweg is op een verkeerde datum, maar het is een dag vóór de oorspronkelijke dag, dus het is nog te overzien met een extra verblijfnacht. Er is genoeg te zien.

Terugweg

Nadat de kaartjes binnen waren en als bonus ook nog eens een Bayern-ticket om die alvast binnen te hebben, werd het tijd om de 350 naar Maastricht te nemen. De rit verloopt rustig, met een functionerende internetverbinding voor de verandering. Sinds Arriva de dienst uitmaakt in Limburg is de busverbinding Maastricht-Aachen wel veranderd als je alleen het soort bussen bekijkt. Het is een apart soort bus dat met een lijnnummer dat van een 'gewone' 50 naar een wat 'expressy' 350 is gegaan, ook de indruk wil wekken dat je hier met een expressbus van doen hebt, met een kwartierdienst incluus. Hoe de bus er van buiten uitziet bevestigt dat, maar eenmaal binnen moet je er toch weer aan herinnerd worden dat het eigenlijk gewoon een normale bus is met een gewone stoelenopzet. Het is toch geen echte touringcar, alhoewel er wel Wifi is, USB-aansluitingen zijn en leeslampjes (en vooral die leeslampjes maken een touringcar een touringcar), maar de leeslampjes werken niet en vaak laat de Wifi het ook afweten. De stoelen zijn overigens ook niet verstelbaar. Het enige dat het touringcargevoel toch nog geeft is de bizarre blauwe verlichting in de bus die me doet denken aan de groene verlichting in de bussen van Flixbus.

Avondeten in Maastricht is zowat traditioneel friet (patat kennen ze niet geloof ik) en ik raak aan de praat met iemand die een tijd terug na een maand teruggekeerd is uit Colombia na een rondreis op de fiets, om weer in de bekende, nietszeggende dorpse wereld te komen in Limburg, waarvan geen enkele buitenstaander weet waar het zou liggen. Geen kidnaps whatsoever, enkel een tent in the middle of nowhere, bedekt in een flinke laag zweet en voor de rest enkel gastvrije mensen die het fantastisch vinden dat er iemand uit Europa langskomt. In Roermond werd de gesprekspartner vervangen voor een duo vrouwen die uit Roermond vandaan kwamen om daar eens het "graf met de handjes" te bekijken, waarbij het verhaal gaat dat in 1842 een jonkvrouw huwde met een generaal, waarbij de jonkvrouw katholiek en van adel was en de kolonel niet van adel en protestant. Het was verboden om katholieken en protestanten op dezelfde begraafplaats te begraven en toen beiden stierven werd er gekozen om een beeld te plaatsen van twee handen (van de man en de vrouw) die elkaar vasthouden, ouder de muur heen.

Op het moment dat dit verhaal verteld wordt is er omstreeks acht uur een doffe knal te horen in de trein en rondvliegend puin dat onder de trein door vliegt. De noodrem treedt in werking en na een paar seconden staan we stil. We zijn tegen iets aangereden, en het speculatiecircuit doet de ronde omtrent de vraag wat het toch zou kunnen zijn. Het is duister buiten en los van enkele lichtjes ver weg van huizen en een snelweg zien we helemaal niets. Na iets van een kwartier krijgen we te horen dat er een aanrijding is geweest met een persoon, wat volgens mij de best toepasbare allesomvattende verklaring is dat zonder moeite geselecteerd worden kan en in het systeem gezet worden kan, omdat bij iedere aanrijding met een voertuig er hoe dan ook een persoon bij betrokken is. Hoe het ook zij: we staan 1 uur en 10 minuten stil zonder dat we ergens heen kunnen en in die tussentijd doen we waar wij Nederlanders het beste in zijn: relativeren, grappen over de situatie maken en maar het beste van de situatie zelf maken. Een jolige sfeer heerste in de trein, alles behalve onrust. Bij de banken waar ik zat ging van alles rond: de vrouwen die naar het grafje gegaan waren hadden cakejes meegenomen die rondgingen, ik had nog een powerbank over waar zij hun telefoons aan konden opladen, terwijl iemand op een ander bankje nog een iPhone-kabeltje over had om dat te faciliteren. Het werd een soort gemeenschapszin waarbij nog net niet de foto's van de (klein)kinderen rondgingen. Na al die tijd werd er omgeroepen dat wij geëvavueerd zouden worden door een trein die naast ons komt, waar wij allemaal naartoe moeten middels een wandelbrug van deur tot deur. De Flirt in kwestie komt traag voorbij gereden en we zien de achterkant goed op het moment dat deze stilstaat. We zwaaien uit gelatenheid naar de machinist die gebaart dat we naar de trein toe mogen lopen, nog voordat iemand van de veiligheidsdienst ons komt ophalen.

Om half tien (na en anderhalf uur) rijden we richting Eindhoven. In theorie had ik nog een uur langer stil kunnen staan en alsnog thuis kunnen komen maar bepalend was dat ik desondanks vroeger thuis zou gaan komen. De overstap in Eindhoven ging redelijk, alhoewel het een stuk drukker werd dan normaal (zo zou ik verwachten rond dit tijdstip). Het werd ook behoorlijk druk aan perron 6 voor de trein naar Amsterdam, maar de lengte van het materieel stond het toe om iedereen zonder al te veel gedoe mee te nemen. De lange rit naar Amsterdam verliep probleemloos. Zo was dat ook het geval voor de sprinter naar Zandvoort.

7 juli 2017 - Dinant, Givet, Yvoir

Al meer dan twee jaar heb ik een plan om Givet te bezoeken, maar omstandigheden aan prioriteiten, andere interesses, het weer en vertragingen hebben me verhinderd om het stadje in Frankrijk eerder te bezoeken. Nu is het eindelijk zover: één der grensoverschrijdende Waalse buslijnen maken het mogelijk om Givet te bezoeken als vervanging van de oude treindienst die ooit eens gereden heeft tussen Dinant en Givet. Het blijft een markant verschijnsel met een verdere treinaansluiting die op de dag van mijn bezoek compleet buiten gebruik is.

Foto's staan op Flickr, maar hier staan alvast een paar:

Givet en de Maas.

Mairie de Givet

Het emplacement met het station van Givet

De route

06:36 op tijd	2	Zandvoort aan Zee	SP	Amsterdam Centraal
06:46 op tijd	1	Haarlem	NS (controle: 0)
06:50 op tijd	6	Haarlem	IC	Vlissingen
08:32 op tijd	4b	Roosendaal	NS (controle: 0)
08:48 op tijd	4a	Roosendaal	IC	Brussel-Zuid
09:49 op tijd	3	Brussels-Airport Zaventem	NS International (controle: 0)
10:17 op tijd	2	Brussels-Airport Zaventem	IC	Dinant
12:03 op tijd	-	Dinant	NMBS (controle: 1)
lopen
13:07 op tijd	BUS	Dinant Gare	154a	Givet
13:42 op tijd	-	Givet Eglise Notre-Dame	TEC
lopen
15:12 op tijd	BUS	Givet Gare	154a	Dinant
15:53 op tijd	-	Dinant Gare	TEC
16:20 op tijd	BUS	Dinant Gare	433	Namur
16:34 op tijd	-	Yvoir Gare SNCB	TEC
lopen
17:05 op tijd	1	Yvoir	IC	Brussels-Airport Zaventem
18:21 op tijd	4	Brussel-Luxemburg	NMBS (controle: 1)
18:37 op tijd	1	Brussel-Luxemburg	IC	Brussel-Zuid
18:48 op tijd	8	Brussel-Noord	NMBS (controle: 0)
18:55 op tijd	5	Brussel-Noord	IC	Amsterdam Centraal
20:11 op tijd	4a	Roosendaal	NS International (controle: 1)
20:31 op tijd	4a	Roosendaal	IC	Amsterdam Centraal
22:09 op tijd	3	Haarlem	NS (controle: 1)
22:15 op tijd	8	Haarlem	SP	Zandvoort aan Zee
22:25 op tijd	2	Zandvoort aan Zee	NS (controle: 0)

Na een eerste mislukking waarbij de kaartenautomaat van de NMBS defect is geweest en een tweede mislukking waarbij de vertraging te groot is geworden om nog de aansluiting op de trein naar Dinant te kunnen halen, staat deze dag in het kader van de derde poging om in Givet te komen op de laatste voorziene mooie dag van deze zomer (dat is natuurlijk een grapje, maar het ziet er naar uit dat deze hele maand juli in het water gaat vallen). Het is me eerder gelukt om in Dinant te komen en dat geeft me hoop op succes voor vandaag, omdat vanaf daar de grensoverschrijdende bus vertrekt.

De dag begint gelijk met een storing, alsof het allemaal nog niet erger kan en de goden mij verbieden om naar Givet te gaan, maar het is geen storing in relatie tot de sporen, treinen, seininrichtingen of andere tedere infrastructuur zoals overwegen. Nee, het is een storing op de website van de NMBS zelf, die dienst weigert en me enkel een "Uw sessie kan niet meer opgslagen worden" probeert te verkopen. Ik moet mezelf nog vóór de reis begint herinneren aan de aanwezigheid van het fenomeen "vakantie", want tijdens de vakanties worden de dienstregelingen van trein en bus gewijzigd. Vooral bij de bussen vindt er een jaarlijkse kaalslag plaats die menig incidenteel reiziger altijd in acht moet nemen. Ik heb mijn reizen meestal ruim van tevoren al voorbereid, en omdat ik al twee keer eerder geprobeerd heb om in Givet te komen heb ik al langer dan twee jaar een plan voor een reis naar Givet klaarliggen die al eens gewijzigd is omdat de gehele dienstregeling van een bus plots veranderd werd. Dat plan is gemaakt in een periode waarbij het geen vakantie was, dus moet ik extra op mijn hoede zijn en het hele plan nog eens nalopen. De planner van de NMBS weigert alvast daaraan mee te werken, maar dan heb ik nog de site van de busvervoerder in kwestie (de TEC) zelf. Die beantwoordt mijn vrees: de bus vanuit Givet naar Dinant van 16:35 vertrekt ruim 23 minuten eerder, om 16:12, maar verder is alles hetzelfde gebleven. Ik wil niet via Dinant naar huis toe, maar ludiek via Couvin en dat zou ook zelfs kunnen met een bus van 17:04 naar Doische, per bus 422 met overstap in een gehucht genaamt Bois le Fir, maar een ritje via Heer, waar het toenmalig grensstation Heer-Agimont heeft gestaan, lijkt me interessanter.

Op station Roosendaal komt een Albaniër naar me toe die naar "Gent Zone" toe wil, tenminste, dat beweert zijn kaartje en anders zou hij dat kaartje niet gekocht hebben in 's-Hertogenbosch. Ik neem aan dat hij niet weet hoe hij daar moet geraken, dus ik vertel hem in het Engels dat hij de trein naar Brussel moet nemen en moet overstappen in Antwerpen, maar hij begrijpt er niets van en volgens mij weet hij ook niet wat hij met zichzelf aanmoet, en aangezien mijn beheersing van de taal der Shqip nogal ondermaats is, laat ik hem zelf maar zijn plan trekken na drie keer uitgelegd geprobeerd te hebben dat hij naar spoor 4 moet komen. De intercity naar Brussel komt stipt aan in Roosendaal, tot grote vreugde. De stiptheid blijft, alhoewel de trein een oponthoud heeft in de tunnel tussen Antwerpen-Centraal en Antwerpen-Berchem van enkele minuten. Desondanks komen we op tijd aan in Brussels Airport-Zaventem. Och, die Belgen en hun koppelstreepjes... de ene keer is het Mortsel-Oude God en dan weer Gent-Sint-Pieters.

De sfeer op Brussels Airport-Zaventem is een stuk minder gespannen als de laatste keer toen ik er was, want toen heerste er namelijk een sfeer van een terreuraanval die ieder moment zou kunnen plaatsvinden. Nu stond de uitgang van het station niet letterlijk en figuurlijk blauw van de soldaten en hogere politie-eenheden, maar slechts een groep mannen van Securail in rode bekleding. Het blijft toch ridicuul hoe je hier over moet stappen. De liften mogen niet gebruikt worden omdat de manier waarop het station ontworpen is zo is, dat je het station per lift verlaten kan zonder poortjes te hoeven passeren. Iedereen is zodoende veroordeeld tot de roltrappen en de gewone roltrappen, tenzij je flink fysiek gehandicapt bent, maar zelfs dan moet je aanbellen en uit gaan leggen waarom je de lift gebruiken wil. Als de lift dan naar beneden komt staat er een man in NMBS-kledij die nog eens komt vragen wat de reden is. In het geval van een zeer slanke dame met een kar vol koffers, die naar spoor 3 wil, wordt resoluut naar spoor 2 verwezen, waardoor ze de lift niet in mag.

Op dat moment wordt omgeroepen dat de trein naar Kortrijk niet begint bij de luchthaven, maar vanaf Brussel-Zuid - eigenlijk precies op het moment van vertrek van de trein naar Brussel-Zuid, maar voordat de viertalige omroepster in het Engels de reiziger heeft kunnen verwittigen, sluiten de deuren al. Ach, helaas. Het schijnt dat het hele verkeer naar Brussel krom ligt, omdat de trein erna onderwerp is van dezelfde mededeling. Twee mensen die de enkele Desiro met nummer 08055 naar Dinant in willen stappen, vragen of de trein naar Dinant naar Brussel-Zuid of Brussel-Noord gaat, maar het antwoord daarop is nee. Dat betekent eigenlijk botweg dat ze verdoemd zijn tot de trein van 10:26 naar De Panne (als die tenminste nog rijdt). Als er helemaal niks meer zou rijden, zouden de reizigers wel de trein naar Dinant kunnen nemen tot Brussel-Schuman, om daar over te stappen op eender welke trein naar Brussel-Noord en verder.

De enkele Desiro rijdt stipt en onderweg stappen nog bekenden in de trein, waarmee ik onderweg nog wat gebabbeld heb. Ditmaal ben ik wel op tijd opgestaan en heb ik een uur speling op de bus naar Givet. Zo kan ik nog kort wat rondkijken in Dinant voordat ik de bus induik. Eenmaal de trein uit om die korte verkenning te maken word ik direct getroffen door het warme weer - de airco is gevaarlijk, want ik krijg geen kans om me geleidelijk aan te passen. Degene die ik tegenkwam in de trein vroeg nog of ik wel heel zeker wist of de bus wel reed - in dit geval heb ik het nagekeken en het antwoord erop was ja: zo geschiedde. De lijn 154a is her en der omgeleid met wilde werkzaamheden aan de wegen, met her en der verspreide kortere vuurrode "TEC-halteroeispanen" en dit maakt het kiezen van de halte om uit te stappen wat riskant, want aan boord mag dan wel een tikkertape zijn om informatie te geven over halten die zijn komen te vervallen; de volgende halten toont deze niet. Het lijkt erop dat in enkele bussen van De Lijn intussen ook beeldschermen zijn geïnstalleerd om actuele reisinformatie door te geven, maar de software daarvoor is niet gereed en software die niet op tijd af komt is een kwaal die overal wel opduikt, maar waarom lukt het bij ons in Nederland en in de Desiro's van de NMBS dan wel om dit alles werkend te krijgen? Het getuigt van een primitiviteit die niet uitnodigt om als leek het OV te gebruiken, samen met palen zonder dienstregelingbordjes. Ik moet in België, als ik met de bus ga, altijd de laatste vier à vijf halten opschrijven, zodat ik kan aftellen en ik op tijd - letterlijk! - kan bellen... Dat moet ik eens proberen in de duisternis, dat zal geheid goed aflopen, als de chauffeur tenminste het niet nalaat om me te attenderen bij de aankomst van de halte die ik voorgesteld heb.

Bus 154a zet me af bij de halte Eglise Notre-Dame in Givet.

Het Fort Charlement, met op de voorgrond een bus van lijn 154a.

Givet is een rustig maar ordentelijk stadje, dat een stuk minder druk is dan Dinant, maar rustig is het inderdaad, want alles is dicht op de vrijdag. Waarom is me niet bekend, maar het zorgt er wel voor dat ik de karakteristieke "pierres bleues" niet proberen kan. Geen ellende toch, want het fotograferende element maakt een hoop goed. Het lijkt erop dat er ook structureel meer ruimte is dan in Dinant en dat is te merken, met ruime parkeerplaatsen, een centrum zonder een bom aan auto's die elkaar bijna lijken te torpederen en dunne straatjes waar in rust door gewandeld kan worden.

Gare de Givet

Oude beeldbuizen!!

De bus voor de weg terug

Het station van Givet is klein en pover, met een loket - dat wel - en zelfs nog ouderwetse beeldbuizen als vertrekstaten! De perrons zelf zijn integraal afgesloten omdat er geen treinen rijden in de zomervakantie en dat is raar. Ik vermoed grondige werkzaamheden, maar toch... er worden "autocars" ingezet om de dienst naar Charleville-Mézières te verzekeren. Ik neem een uur eerder dan voorzien (de tocht ging lekker vlot, en op het Fort de Charlemont van Givet mag je toch als gewone sterveling niet komen) de bus terug en nu besef ik wel dat de aansluiting naar Couvin een lastig verhaal wordt: als ik die bus - die enkel en alleen eens om zeven uur in de ochtend en om vijf uur in de middag rijdt - als aansluiting zou mogen beschouwen, zou ik de bus van een uur later moeten nemen om mijn Horizon-reisproduct mee te kunnen nemen op die aansluitende bus, en dan zijn er ook nog eens vervalen haltes in Heer, de plaats waar ik zou moeten overstappen. Ach, helemaal perfect kan de reis nu toch niet lopen, maar ja... Als alternatief neem ik de bus van 16:07 met het onooglijke lijnnummer 433 naar Namur, tot aan Yvoir, om daar dan maar het plaatsje te verkennen - en zo nog op dezelfde Horizon 'gratis' nog ergens extra heen te kunnen gaan. Het aantal reizigers valt tegen, maar de route is tot aan Yvoir een mooie heuvelachtige tocht met enkele flinke uizichten op de Maas.

Station Yvoir

Ik moet aan het einde van dit geïmproviseerde wandelingetje nog een flinke pas inzetten om de trein naar Brussel te kunnen halen, maar op de minuut haal ik deze, en zo kan ik nog in theorie de trein naar Amsterdam halen met aankomsttijd 20:11 in Roosendaal. Voor de Benelux reken ik eigenlijk alleen vanuit de aankomst in Roosendaal omdat het in mijn reis een centraal meetpunt is (niet 'meet' als in het Engelse 'meeten'). Ik besluit om niet door te rijden naar de luchthaven, maar ditmaal over te stappen op de trein naar Brussel-Noord en van daaruit de trein naar Amsterdam. Ik wil de overstap doen, omdat de overstaptijd in Brussel-Luxemburg er eentje is van 17 minuten: ogenschijnlijk genoeg om wat eten te halen, maar het gaat direct al fout bij de bestelling: als ik in Brussel ben heb ik de neiging om in het Nederlands te beginnen. Het is precies hetzelfde als in Luxemburg-stad, waar ik direct in het Duits begin te spreken, want als je daar eenmaal in het Frans begint, zal degene met wie je praat geen andere taal meer spreken. De jonge deerne aan de balie spreekt enkel Frans tegen me en nog op een onverstaanbaar brabbelniveau. Ik wind me hier dusdanig over op dat ik maar een welgemeend "Láát maar" uitkraam, een wegwerpgebaar maak en uiteindelijk zonder eten maar eens buiten ga kijken. Het stationsgebied is kaal, stil en verlaten en dit werkt niet veel beter op mijn humeur. Eenmaal in de trein naar Brussel-Noord kom ik dan wéér degene tegen met wie ik al aan het praten was geslagen onderweg naar Dinant! Och toeval.

De aansluiting in Brussel-Noord is een succes, maar de wandelgangen onder de sporen zelf zijn dat niet: wat een karige, belabberde boel zeg. Het zal wel aan mijn humeur gelegen hebben, maar het voelt niet prettig daar beneden. De IC naar Amsterdam komt op tijd en en er vindt controle plaats na het verlaten van Brussels-Airport Zaventem. Bij iedere reiziger vraagt de conducteur waar de reis naartoe gaat, waarna hij de aansluitende treinen in Roosendaal en Rotterdam uit de losse pols schudt - behalve bij mij, want bij mij vraagt hij helemaal niets. Ik zal wel eruit zien als een doorgewinterde reiziger zeker, met zijn legitieme reiscontructie? Hoe dan ook, kudo's voor de conducteur. Bij het omroepen maakt de man het wel erg bont:

Daaames en heren over enkele ogenblikken komen we aan in Mmmmechelen; mesdamesetmonsieursnousarrivonsdemalinesmeinedamenundherrwirkommenaninmechelladiesangentlemawearrivinmechelen.

Ik besluit mijn 20 minuten in Roosendaal te besteden aan het verkrijgen van een avondmaal, waarna een lange geschiedenisloze rit terug volgt.

6 september 2017 - Bomal, Durbuy, Barvaux, La Roche en Ardenne, Houffalize

Op deze vrije woensdag wil ik wel eens de uitdaging aan om weer een 'onbruikbare' route in België te bedwingen, door bussen te nemen met een evenzo onbruikbare dienstregeling. De vorige keer toen ik dat geprobeerd heb, is mijn doel geweest om in Doel te komen met buslijn 31 die normaal gesproken tussen Sint-Niklaas en Kieldrecht rijdt. Eén keer per dag wordt de lijn doorgetrokken naar Doel, en afwijkend op de woensdagen vertrekt deze omstreeks 1 uur in de middag vanuit Kieldrecht in plaats van de gebruikelijke 5 uur in de namiddag, en dat late tijdstip is voor mij ronduit nutteloos. Het is niet alleen de magerheid van die typische klassieke minimale schooldienst die een uitdaging vormt, want om überhaupt naar de halte toe te komen om op deze bus naar Doel op te stappen, ben ik aangewezen op de ook erg magere dienstregeling van bus 19 Breda-Hulst die Antwerpen doorkruist.

Eenmaal eerder liep deze reis al in de soep en tijdens de beide pogingen is de aansluiting die de intercity Amsterdam-Maastricht te 's-Hertogenbosch zou moeten bieden met de intercity naar Roosendaal in het honderd gelopen vanwege vertragingen onderweg naar 's-Hertogenbosch. Het is dat erna nog een sprinter rijdt naar Dordrecht die nog net aan een aansluiting mogelijk heeft gemaakt in Breda, maar anders zou dit een gebed zonder einde zijn geweest.

Er zijn vandaag echter geen reserves: alles moet goed gaan: roeien met de riemen die ik heb in den extreme. Vandaag ga ik naar Durbuy, een mooi klein stadje in de Famenne. Om daar per bus te komen en weer te vertrekken is al geen pretje, maar om in de volgende bestemmingen La Roche-en-Ardenne en Houffalize vanuit Durbuy te komen, is wel een behoorlijke hoop magie voor nodig. Hup-hup, barbatruc en er is een bus die toevallig net goed uitkomt zeg maar, en dat is hoe ik een route gefabriceerd heb die het mogelijk zou moeten maken om in één dag toch deze drie plaatsen te bezoeken, met als voorwaarde, zoals gezegd, dat er geen reserves zijn. Alles moet gesmeerd lopen en eenmaal in België kan ik bij de kleinste fout de hele route al in de prullenbak deponeren en dan ben ik in het ergste geval de pineut omdat er gewoonweg geen bussen of treinen meer zijn die me nog op tijd thuis kunnen helpen brengen.

Foto's komen op Flickr, maar in de tussentijd staan hier er een paar:

Chateau Bomal-sur-Ourthe

De grote rotswand nabij de Ourthe te Durbuy

Eglise Saint-Nicolas en het Château féodal de La Roche-en-Ardenne

Een aperitief: elke woensdag iedere 10 minuten een trein

De NS heeft aangekondigd dat iedere woensdag tot ingang van de nieuwe dienstregeling getest gaat worden met een hyperfrequente dienstregeling op de lijn Amsterdam-Eindhoven, waarbij op deze lijn iedere 10 minuten een 'intercity' gaat rijden om de drukte het hoofd te bieden. Om dat mogelijk te maken wordt wel de lengte van de treinen opgeofferd en wordt de huidige dienstregeling aangepast op enkele punten. Voor mijn 'stamlijn' Zandvoort-Amsterdam heeft dit als gevolg dat de treinen niet meer om :06/:36 vertrekken, maar twee minuten eerder, om :04/:34. Dan zou je denken: dit komt iedere aansluiting ten goede, zeker voor de aansluiting in Haarlem op de intercity naar Vlissingen van vier minuten (wat effectief ook het geval is: mensen hebben een minuut extra overstaptijd) en in Amsterdam op de intercity naar Almere, Amersfoort en Maastricht. Voor de reizigers naar Almere heeft dit inderdaad tot gevolg dat de onmogelijke overstap op de intercity naar Almere van 3 minuten, die nu 4 minuten is, wellicht haalbaar wordt, alhoewel men nog steeds een flinke vaart erachter moet zetten om van spoor 1 naar spoor 11a te 'sporen'. Voor de reizigers naar Maastricht gebeurt er echter iets anders. Weliswaar wordt tussen Amsterdam Centraal en Eindhoven de frequentie opgeschroefd door één extra trein tussen de bestaande treinen te voegen, maar dat betekent wel dat de vertrektijden van de reeds bestaande treinen moeten worden aangepast. Voor de intercity naar Nijmegen verandert er niets, maar de intercity naar Maastricht vertrekt vijf minuten eerder, waardoor de aansluiting tussen de sprinter uit Zandvoort die plots ontstond met de inwerkingtreding van de dienstregeling 2017 evensnel alweer foetsie ging, met tot gevolg dat iedereen vanuit Zandvoort per trein weer zoals vanouds een half uur mag gaan wachten op de eerstvolgende trein richting Maastricht.

Toentertijd, toen die trein toch al geen aansluiting had, had ik een trud om dat vroeg in de ochtend te omzeilen, namelijk door de eerste bus van de dag te nemen en zodoende via Heemstede-Aerdenhout en de intercity naar Amsterdam alsnog eerder aan te komen. Met ingang van de dienstregeling van 2017 hield ook dat feest op omdat het niet meer nodig was: de trein bood immers nu een aansluiting, maar de feitelijke aansluiting door een aanpassing in de vertrektijd van de bus zelf, maakte dat dat zelf op zich niet meer mogelijk werd. Op de één of andere manier is op de woensdag deze aansluiting toch weer theoretisch mogelijk geworden, wat zou maken dat ik toch een 'trein eerder' kan nemen naar Maastricht. Als de bus stipt rijdt, heb ik twee minuten om naar het perron te gaan en daar op de trein te stappen, waarna ik 10 minuten overstaptijd heb in Amsterdam Centraal. Het is erg krap, maar het zou wel mogelijk moeten zijn. Er hangt wel plots een risico aan: als ik uit zou stappen en ik mis de trein in Heemstede-Aerdenhout alsnog, dan ben ik gedoemd een half uur te wachten omdat er vroeg in de ochtend nog geen kwartierdienst is, en als deze volgende trein naar Amsterdam Centraal door welke oorzaak dan ook 10 minuten vertraging zou hebben, zou ik alsnog de 'gewone' aansluiting kwijtraken en zodoende de aansluiting op de intercity naar Hasselt (België) óók missen, met een heel uur vertraging en het einde van het reisplan in zijn geheel tot gevolg. Los van vroeger opstaan moet je er wat voor overhebben...

De risicovolle route

05:52 +5	BUS	Zandvoort Busstation	80	Amsterdam Centrum/Elandsgracht
06:24 +2	-	Station Halfweg-Zwanenburg	Connexxion
06:39 op tijd	1	Halfweg-Zwanenburg	SP	Amsterdam Centraal
06:50 op tijd	-	Amsterdam Centraal	NS
07:05 op tijd	4	Amsterdam Centraal	IC	Maastricht
09:34 op tijd	3	Maastricht	NS
09:48 op tijd	5a	Maastricht	IC	Hasselt
10:20 op tijd	5	Liège-Guillemins	NMBS
11:14 +3	5	Liège-Guillemins	L	Marloie
11:59 +3	1	Bomal	NMBS
lopen
12:26 +5	BUS	Bomal Clairval	99	Ocquier
12:41 +3	-	Durbuy Pont	TEC
lopen
15:04 +4	1	Barvaux	L	Marloie
15:11 +3	1 2	Melreux-Hotton	NMBS
12:26 +2	BUS	Melreux Gare Quai 1	13	La Roche
15:39 op tijd	-	Arrêt Provisoire t.h.v. Av. de Hadja	TEC
lopen
16:47 +5	BUS	La Roche-en-Ardenne Quai de Gravier (Arrêt Provisoire)	15/2	Houffalize
17:28 op tijd	-	Houffalize Spar	TEC
lopen
18:13 +4	BUS	Houffalize Place Albert I	163c	Gouvy
18:35 +2	-	Gouvy Gare	TEC
18:39 op tijd	2	Gouvy	IC	Liers
19:54 op tijd	5	Liège-Guillemins	NMBS
20:40 op tijd	2	Liège-Guillemins	IC	Maastricht
21:13 op tijd	5a	Maastricht	NMBS
21:25 op tijd	3	Maastricht	IC	Amsterdam Centraal
23:51 op tijd	8a	Amsterdam Centraal	NS
23:56 -1	1	Amsterdam Centraal	SP	Zandvoort aan Zee
00:26 op tijd	2	Zandvoort aan Zee	NS

Hoe de reis verliep

Iedere woensdag dus een toename van de overstaptijd van 30 minuten ten opzichte van de rest van de week, maar ik ben op de woensdag toegewezen om in bepaalde plaatsen in België te kunnen komen binnen één dag, maar ja, om per trein in Liège te komen heb ik bij de 'normale' vertrektijden al meer dan 40 minuten overstaptijd, dus ach, uiteindelijk zijn de gevolgen van de wijziging gewoonweg 0, tenzij de "Maastrichter" plots zin heeft in 10 minuten vertraging of zo. Ik moet vaak nog een los kaartje kopen voor net over de grens, of binnen België. Nu wil ik echter proberen of de aansluiting met de vroegste bus inderdaad mogelijk is maar Murphy is een ontieglijke klerelijer in de ochtend, want zelfs de eerste bus van de dag komt al aan bij het busstation met vijf minuten vertraging. Zelfs vóórdat ik een bus heb gezien, gaat de eerste aansluiting al de mist in. Hoe moet dat wel niet zijn voor de rest van de dag?

Ik kan uitstappen in Heemstede-Aerdenhout om dan maar een half uur te wachten op de volgende intercity naar Amsterdam in de kou, maar dat doe ik niet. Ik rij gewoon vrolijk door tot Halfweg-Zwanenburg, want bus 80 rijdt ook langs dat station. De buslijn loopt parallel met de spoorlijn tussen Haarlem Spaarnwoude en Halfweg-Zwanenburg en het rare fenomeen vindt plaats waarbij wij tegelijk aankomen met sprinter uit Zandvoort naar Amsterdam (uit Zandvoort oh ironie) in Haarlem Spaarnwoude én in Halfweg-Zwanenburg. Alsof deze bus even snel rijdt met die oude SGMm! De trein haal ik niet meer, dus zal ik een kwartier moeten doden op het station dat koud en kaal aanvoelt in het donker, in de regen.

Bij aankomst op Amsterdam Centraal zie ik pers op het perron van spoor 4. Het zijn journalisten van de NOS die waarschijnlijk reizigers interviewen willen die de nieuwe extra trein nemen willen die naar Eindhoven toe gaat. Mij interviewden ze nog niet, evenmin interviewden ze reizigers die de intercity naar Maastricht willen nemen. Ik was hoe dan ook nog steeds wat brak, dus echt zin in een babbeltje had ik sowieso niet echt. Ik wilde twee uur van de in totaal twee-en-een-halve uur durende rit gebruiken om nog wat bij te tukken.

Deze trein is een geval apart, waarbij de trein vrij rustig is tussen Amsterdam en Utrecht (wanneer iedereen wakker is, is dat wel anders), stampvol tussen Utrecht en 's-Hertogenbosch, goed gevuld tussen 's-Hertogenbosch en Eindhoven, redelijk leeg tussen Eindhoven en Sittard en weer iets gevulder tussen Sittard en Maastricht. Dat patroon herhaalt zich iedere keer wanneer ik die trein gebruik, en dan weet je wel welke gebieden veel reizigers behoeven en welke niet. De keuze tussen de 10-minutenverbinding tussen Amsterdam en Eindhoven is derhalve gerechtvaardigd, maar om nu één van die treinen door te laten trekken vanuit Eindhoven naar Enkhuizen is wat twijfelachtig met uitpuilende trein van en naar Haarlem. Haarlem is een moeilijk geval met een beperkte infrastructuur aan twee sporen, maar toch, het blijft een knelpunt, zelfs met een kwartierdienst aan intercity's én een kwartierdienst aan sprinters tussen Amsterdam en Haarlem. De opening van de Schiphollijn heeft die drukte niet echt verholpen.

De trein komt op tijd aan in Maastricht en ik zie direct dat het stationsplein één grote bouwput is. Een aantal jaren terug werd er geopperd dat er een tram zou komen en dan weer niet, maar ik ga er nu intussen van uit dat de respectievelijke lokale en nationale overheden het er niet mee eens zullen raken, m.a.w. die tram verwacht ik niet. Ik koop mijn kaartjes voor net over de grens en dan kan de rit in de Break naar Liège weer beginnen. Een vrouwelijke medereiziger heeft een verzameling aan Franse treinkaartjes en lijkt zelf ook niet echt een benul te hebben wat ze met het enorme aantal aan enorme tickets aanmoet. Ik zelf weet eigenlijk ook niet wat ik met de enorme overstaptijd aanmoet, maar ja, een beetje rondlopen en kijken of iedereen een beetje braaf is kan op zich niet kwaad.

De trein naar Marloie zit vol met Vlaamse jongeren die allemaal naar Barvaux toe gaan om daar te gaan kajakken. Ik had oorspronkelijk voorzien om ook in Barvaux uit te stappen en vanaf daar te gaan lopen naar Durbuy, en dan eenmaal als ik klaar ben Proxibus 11a te nemen terug naar Barvaux, maar ik krijg eigenlijk op de dag van de reis twijfels over. Enkele sites stellen dat deze bus is opgeheven, maar de TEC stelt dat de bus wel degelijk rijdt, maar zelfs dan weet ik niet of deze Proxibussen het equivalent zijn van de belbussen, en het telefoonnummer heb ik verder ook niet. Om het risico van het ruïneren van mijn plan voor de rest van de dag door het missen van de cruciale trein naar Melreux doordat ik mogelijk een bus niet in zou komen omdat de rit niet gereserveerd is zo klein mogelijk te houden, besluit ik om een halte eerder uit te stappen in Bomal.

Station Bomal

Vanaf de halte Clairval in Bomal rijdt een enkele bus van lijn 99 ook naar Durbuy, en wel een stuk eerder. Ik loop door Bomal heen naar het kasteel en wat verder weg van de aangegeven halte in de verwachting dat de bus enkele haltes 'terug' ook zou stoppen, maar de haltes die ik tegenkom hebben geen aanduiding van lijn 99 en dan weet ik dat ik per se naar de bushalte Clairval toe moet. Ik moet 750 meter in vijf minuten afleggen om te voorkomen dat ik deze bus missen ga omdat het de enige bus van de dag is, en omdat ik anders niet in Durbuy komen zal. Ik kom net op tijd aan, maar ik gebied wel te zeggen dat de bus met een lichte vertraging aankomt. De rit is druk met een leger aan kleine, drukke, wilde apen die allemaal naar huis toe willen. Ik ga dat voorlopig nog niet...

Durbuy is een mooi, oud dorp.. eh, stadje dat velerlei buitenlanders aantrekt om ieder mooi punt vast te leggen. Gelijk hebben ze, maar het is maar dat het zomerseizoen net afgelopen is. Ik kom erachter dat tijdens de zomerperiode van juli tot en met augustus er pendelbussen rijden tussen het station van Barvaux en het centrum van Durbuy, en dat is online, zover ik weet, nergens aangegeven geweest. Hoe dan ook: het OV in deze regio is voor toeristen zoals ik ronduit bagger, want de scholieren hebben hier absolute voorrang, of zal ik zeggen, het bestaansrecht van deze lijnen is integraal afhankelijk van scholieren, net als de bus van en naar Doel. Of de bus nu wel of niet rijdt, op de woensdag rijdt vijf voor twee in de middag al niets meer. Op andere dagen rijdt er slechts een rit rond half vijf.

Le Parc des Topiaires met het Château de Durbuy op de achtergrond

Oude binnenstad

Naar Barvaux lopen kan redelijk in een rechte lijn, maar een uitzichtpunt over Durbuy zal ik onderweg niet vinden. Wel krijg ik aan de top van de heuvel een overzicht over Barvaux met de spoorlijn zelf voorgeschoteld, waar net een trein over rijdt. Ergens vind ik dat mooi omdat ik de trein zo vastleggen kan, maar ergens is het ook wel jammer omdat ik weet dat ik hoe dan ook een half uur wachten moet. Ik besluit het rustiger aan te doen en ik zie naast een Proxibus van lijn 11a die voor mijn neus voorbijrijdt (de bevestiging dat deze bus nog steeds rijdt) ook een groep kajakkende kinderen aan de brug over de Ourthe die me doen denken aan de keer dat ik met school naar Barvaux toe ging om daar ook onder meer te gaan kajakken. Het deed iets nostalgisch met me, om zo die kinderen allemaal druk te zien doen aan de kade terwijl de docent wanhopig probeert ze aan het zwijgen te krijgen om ze de veiligheidsvoorschriften en verdere instructies te verkondigen.

Heuvellandschap

Klassiekje te Barvaux

Eenmaal op het station van Barvaux wordt het wachten op de trein naar Liers, want die moet op tijd zijn om mijn trein ook op tijd te laten zijn. Ik heb een overstap van vier minuten in Melreux-Hotton, de volgende halte praktisch, maar de treinen ervoor waren al licht vertraagd. De trein naar Liers is een klassiekje en deze komt op tijd aan, maar de tegentrein, een Desiro, komt met drie minuten vertraging aanrijden. Het nachtmerriescenario komt opdoemen: het wordt secondenwerk om bus 13 nog te halen. De trein komt nog steeds met drie minuten vertraging in Melreux-Hotton aan, maar niet aan het spoor dat het dichtst bij de straat ligt, want dat spoor is onderwerp van onzichtbare werkzaamheden, dus storm ik met een rotgang de voetgangerstunnel af, om dan aan het uiteinde van het stationsgebouw erachter te komen dat de weg is afgesloten met een rood net waar ik niet omheen kan, zonder het hele stationsgebouw om te moeten gaan rennen, dus beklim ik een hoopje aarde, om dat te gebruiken om over dat net te springen. Dat lukt wonderwel en het eindsprintje maakt dat ik op tijd bij de bus aankom. De motor stond nog uit, maar eenmaal ik binnen ben, ging de motor aan.

De onvoorziene, voorziene vervangende halte

De combinatie van lijn 13 en 15/2 van respectievelijk Melreux-Hotton naar La Roche-en-Ardenne en verder naar Houffalize is een lange, maar mooie tocht door de Famenne en de Ardennen, langs de loop van de Ourthe, van hoog naar laag en vice versa. Er is een overstap nodig in La Roche-en-Ardenne van ongeveer drie kwartier en die tijd kan ik goed gebruiken om door La Roche-en-Ardenne te lopen. In plaats van dat de bus bij de halte Quai de l'Ourthe stopt, stopt deze bovenaan een heuvel met uitzicht op de stad bij een "Arrêt Provisoire" (vervangingshalte) en ik heb eigenlijk geen idee gehad dat er werkzaamheden zijn (zal ik wel over het hoofd gezien hebben), maar ach, zo kan ik vanaf het punt waar een tank staat ook naar beneden toe lopen naar het centrum, met onderweg een mooi uitzicht op het centrum en het kasteel. De reden waarom de halte is uitgevallen zijn werkzaamheden aan de brug waar de bussen overheen zouden moeten, en een tijdelijk voetgangersbruggetje lost dat probleem natuurlijk niet op. Eigenlijk doen alle bussen het centrum nog steeds aan, maar dan wel bij de halte Quai du Gravier die aan de andere kant van het centrum te vinden is. Het is uitvinden waar de bus voorbij zal komen rijden en of de bus van lijn 15/2 er überhaupt wel stopt (en of ik niet toch bij die Arrêt Provisoire terecht moet) maar met een beetje rondvragen in mijn beste overlevingsfrans heb ik genoeg vertrouwen dat de bussen die halte wel degelijk aandoen en dat ik aan de andere kant van de zijde met de abri's goed sta: ik ben niet de enige die deze bus hebben moet. Intussen begint het tijdens de korte stadsontdekkingstocht het nog te regenen ook, maar ja, dat zal hopelijk nadat ik aangekomen ben in Houffalize, zeg maar na ongeveer drie kwartier wel voorbij zijn. Nou, het kwam naar beneden gestort, maar inderdaad bij aankomst in Houffalize werd het weer droog. Hoe bestaat het toch ook...

Houffalize van boven

Ik wilde eigenlijk bij de halte Barrière N30 uitstappen, maar ondanks dat ik het stopknopje indrukte, stopte de chauffeur er niet. In plaats daarvan reed hij door naar de halte erna met de naam Spar. Vanaf deze Barrière wilde ik de 'barrière' af naar beneden lopen om zo de blik over de stad vast te kunnen leggen, maar nu moet ik dus naar boven toe lopen en weer naar beneden. Dat maakt hongerig, maar vooral het idee dat ik nog een busritje te gaan heb en daarna een weg terug naar huis per trein van meer dan zes uur te gaan heb maakt dat ik me best dan maar bevoorraad. Ik loop een 'frietkot' binnen en vraag om een klein patatje. Een kleine portie was de bak niet echt, want het was een enorme hoop met druipende friet die nog aan het zweten was van de frituurolie. Knapperig was de friet wel. Om de overleving te verzekeren nam ik er nog een gehaktballetje bij.

De laatste bus van de dag is bus 163c naar Gouvy. Deze bus biedt ook hier weer vier minuten overstaptijd en dat begint wat traumatisch te worden omdat de bus ook hier met drie minuten vertraging aankomt. Als ik deze IC naar Liège mis, komt er dus gewoon twee uur helemaal geen trein naar Liège en dat lijkt me best ernstig. Als het er meer zouden zijn, had ik de bus kunnen laten schieten en bus 1011 van een uur later kunnen nemen in Houffalize en me nog eens blauw betalen ook omdat de bus rijdt onder het Horizon+-tarief. Ach, als de bussen van lijn 1011 en andere expressbussen ook nog eens wifi hadden zou ik het nog wel kunnen begrijpen, maar verder is het gewoon een dure bus. Nu heb ik dus de moed bij elkaar geraapt om in te stappen in bus 163c. De bus loopt twee minuten in en dus kan ik nog het station op rennen, naar de voetgangerstunnel en het perron op, om zo op tijd de intercity in te klimmen die er al klaar stond. Ik merk terwijl ik het station doorren dat het helemaal is gemoderniseerd, maar de dienstregeling is nog steeds hartstikke verouderd, net als de I10-rijtuigen, hoewel die wel erg comfortabel zijn.

Zo kom ik dus zonder kleerscheuren weer in veilig terrein na een overstap van weer meer dan een half uur, te weten in Maastricht. Ik krijg een gemoderniseerde VIRMm cadeau voor de twee en een half uur durende terugweg, om daarna in Amsterdam Centraal weer de oude SGMm te nemen. Die reizen terug naar huis gaan de ene keer sneller dan de andere zeg maar...

23 juni 2017 - Tholen, Yerseke, Veere, Burgh-Haamstede

Op deze dag waarop het weer niet zo heel erg heet meer is, zijn de omstandigheden voor een wandeling ideaal, met ook nog eens een aangenaam windje erbij als extra. Het plan is om weer naar Givet in Noord-Frankrijk te trekken, maar dat plan kon voor de tweede keer op rij de prullenbak in. De eerste keer kon ik er niet komen omdat de NMBS-kaartenautomaat in Roosendaal defect was en ik zodoende geen losse Go Pass-1 kon kopen zonder teveel tijd te verliezen. Nu is een te grote vertraging van de IC Brussel de boosdoener die een aansluiting in Brussels Airport-Zaventem in rook op zou doen gaan. Omdat deze reis al een risicovolle was met een golf aan vertragingen die recentelijk heerst, heb een plan B meegenomen die bestaat uit het hoppen van dorpjes in Zeeland met buurtbusjes. Een divers geheel aan pure, rustige, onontdekte dorpjes en ontzettend drukke, door toeristen bezette dorpjes onder een aangename wind, over de Deltawerken heen.

Het Go Pass probleem

Ik schreef in de inleiding al iets over de eerste keer toen ik naar Givet wilde gaan, maar niet kon omdat de NMBS-kaartautomaat defect was. Simpel gezegd zijn de kaartenapparaten van de NMBS in het 'buitenland' (buiten België dus) nogal vaag. In Aken (in Duitsland) kan je helemaal niets met de automaat omdat deze gewoon niet in dienst is, en dat al heel wat jaren niet.

Als de automaat in Duitsland wel gewerkt zou hebben, zou het, net zoals de automaten in Nederland, het eigenlijk gewoon sterk uitgeklede ondingen zijn. In Maastricht zijn twee automaten te vinden, waarbij één van de twee automaten mijn pinpas niet kan lezen. Om naar Givet te komen reis ik via Roosendaal en daar staat dus ook zo'n automaat. Wat ik bedoel met 'sterk uitgeklede ondingen', is dat je er gewoon kaartjes kan kopen voor heel België, maar geen speciale producten. Je kan er geen abonnementen en passes zoals Go Pass 10, Go Unlimited en Railpass mee kopen (omdat de NMBS de schijn niet wil wekken dat je met die producten de grens over kan - ze zijn enkel geldig binnen België), maar de Go-Pass 1 is wel te verkrijgen. Om wel aan een pass te komen moet ik net over de grens naar de automaat in België zelf, zoals bijvoorbeeld in Essen.

Om met een kapotte kaartautomaat alsog voordelig te kunnen reizen, moet ik du eerst naar Essen toe, en van daaruit verder. Een retourtje Roosendaal-Essen kost zo'n €3,20 (incl. 100% korting Nederland omdat ik student ben) en dan moet ik een simpele Go-Pass kopen vanuit Essen naar eender welke bestemming in België. Normaliter kost een Go-Pass Roosendaal ook iets van €7,60 en als je die dingen los koopt, kost een gewone Go-Pass €6,00 en het stukje Roosendaal-Essen €1,60, dus eigenlijk kost het allemaal hetzelfde. De reis duurt in dit geval wel een half uur langer omdat doordeweeks ieder half uur een trein vertrekt vanuit Essen, maar ja. Na het debacle met de kapotte automaat heb ik mezelf voorzien van een Go Pass 10, zodat ik hoe dan ook een Go Pass tot mijn beschikking heb en ik alleen het stukje net over de grens nog moet kopen.

De route

07:35 op tijd	BUS	Zandvoort Busstation	80	Amsterdam Elandsgracht
07:45 op tijd	-	Heemstede-Aerdenhout Station	Connexxion
07:55 op tijd	2	Heemstede-Aerdenhout	IC	Vlissingen
09:29 op tijd	4b	Roosendaal	NSR (controle: 1)
oponthoud
10:06 op tijd	4a	Roosendaal	IC	Vlissingen
10:14 op tijd	2	Bergen op Zoom	NSR (controle: 0)
10:19 op tijd	BUS	Bergen op Zoom Station	108	Sint-Annaland
10:34 op tijd	-	Tholen Grindweg	Connexxion
lopen
11:41 op tijd	BUS	Tholen Vliethof	107	Bergen op Zoom
12:03 op tijd	-	Bergen op Zoom Station	Connexxion
12:15 op tijd	2	Bergen op Zoom	IC	Vlissingen
12:34 op tijd	-	Kruiningen-Yerseke	NSR (controle: 0)
12:46 op tijd	BUS	Kruiningen Station	599	Yerseke Dam
12:52 +4	-	Yerseke Marijkelaan	Connexxion
lopen
13:47 op tijd	BUS	Yerseke Molenstraat	27	Goes
14:12 +2	-	Goes Station	Connexxion
14:16 op tijd	1	Goes	IC	Vlissingen
14:29 op tijd	-	Middelburg	NSR (controle: 0)
14:38 op tijd	BUS	Middelburg Station	584	Veere Kaai
14:55 op tijd	-	Veere Kaai	Connexxion
lopen
15:56 op tijd	BUS	Veere Kaai	584	Middelburg
16:15 op tijd	-	Middelburg Station	Connexxion
16:23 op tijd	BUS	Middelburg Station	133	Oude-Tonge
17:04 op tijd	-	Burgh-Haamstede J. M. Beijelaan	Connexxion
lopen
18:09 op tijd	BUS	Burgh-Haamstede Noordstraat	133	Oude-Tonge
19:12 op tijd	-	Oude-Tonge Busstation	Connexxion
19:15 op tijd	BUS	Oude-Tonge Busstation	436	Rotterdam Zuidplein
19:51 op tijd	-	Rotterdam Zuidplein	Connexxion
20:08 op tijd	MET	Rotterdam Zuidplein	D	Rotterdam Centraal
20:20 op tijd	-	Rotterdam Centraal Station	RET
20:42 op tijd	9	Rotterdam Centraal	IC	Amsterdam Centraal
21:39 op tijd	3	Haarlem	NSR (controle: 1)
21:45 op tijd	8	Haarlem	SP	Zandvoort aan Zee
21:55 op tijd	2	Zandvoort aan Zee	NSR (controle: 0)

Hoe de reis verliep

Naar Givet toe is een reis die nogal tricky is. De reis naar België toe en de reis naar de grens om van daaruit de bus te nemen is een reis die krap genoemd kan worden. Om het chronologisch te noemen: van Zandvoort naar Roosendaal omvat een overstap van 4 minuten in Haarlem, wat al riskant is. Dit heb ik vermeden door de bus te nemen (komt die toch nog van pas na de verandering in de dienstregeling van 2017) en een langere overstap in Heemstede-Aerdenhout voor lief te nemen. Eenmaal in Roosendaal heb ik tijd genoeg om nog een los kaartje te kopen voor tot net over de grens, maar dan moet ik wel zeker weten dat de trein stipt vertrekt.

Onderweg naar Roosendaal toe zag ik al dat er een storing was geweest tussen Lage Zwaluwe en Oudenbosch. Op het moment van reizen was de storing intussen voorbij en het signaal "De vertraging neemt af" was al gegeven en om zeker te zijn dat het geheel goed verliep, controleerde ik de status van de trein naar Brussel.

Aangekondigd is de trein van 8:48 met +37, wat vast te maken heeft met de verstoring aan het begin van de dag, maar de trein erna, die van 9:48 staat zonder vertraging aangekondigd. Ik kijk op de site van de NMBS om daar de status van mijn trein van 9:48 te controleren en tot mijn verbazing staat de trein van 8:48 als stipt aangegeven en staat er een rood kruis bij de trein van 9:48 met de mededeling dat deze gedeeltelijk afgeschaft is.

Dit klinkt al zorgwekkend, maar ik hoefde toch al niet naar Brussel-Noord en verder, hooguit tot Brussels Airport-Zaventem. Van de informatie via bahn.de werd ik ook niet veel wijzer, maar vlak voor aankomst in Roosendaal was plots de status van de trein van 9:48 omgeslagen...

+32! Waar ken ik dat toch van, die getallen die oplopen in de 30 minuten? Ik geloof helemaal niets van dat getal, maar iedere display op station Roosendaal vermeldt hetzelfde: +30 minuten. Ik bevraag het personeel aldaar en die zegt dat het inderdaad te maken heeft gehad met de verstoring bij Lage Zwaluwe. Wat ik ervan begreep, was dat er een defecte locomotief was die om moest lopen, die daardoor het hele verkeer vast liet lopen. Een locomotief van een Benelux? Dat zal ik niet meer te weten komen, maar ik wist alvast zeker dat de aansluiting van 28 minuten - ondanks de riante omvang - te riskant is. Ik kan niet zeker weten dat de trein onderweg naar Roosendaal nog meer vertraging oploopt en dat er vertraging afgaat vanaf Antwerpen omdat een half uur na de L-trein in Essen er nog een intercity vertrekt richting Brussel, die de trein op zou kunnen houden. Het gevoel bleek uitiendelijk gegrond: er is zelfs nog vertraging bij gekomen, getuige deze opgehaalde gegevens bij de NMBS:

De vertraging stabiliseerde zich in Antwerpen, nam licht af, maar het was niet genoeg om binnen de marge van 28 minuten te komen.

Ik had tijd om een plan B te maken en dat plan B had ik al voorbereid: Zeeland, maar waar in Zeeland? Ik had een lijstje aan bestemmingen en ook plattegronden, maar uiteindelijk hield ik het bij dorpjeshoppen op Tholen, Zuid-Beveland, Walcheren en Schouwen-Duiveland met buurtbusjes.

Om in Tholen te komen, moet ik naar Bergen op Zoom, en dat wil zeggen dat ik eigenlijk in Roosendaal had blijven kunnen zitten, ondanks een halfuurdienstregeling. Tholen ligt net over de grens met Noord-Brabant en het is een dorpje waar geen enkele toerist te vinden is op het moment waarop ik het bezocht heb. Het ligt wat afgelegen en het ligt er anoniem bij, samen met Sint-Annapolder, maar desondanks is het een mooie bestemming voor degenen die het pure protestantse Nederland willen beleven met een authentieke kern, een paar diverse molens (één die te bezoeken is) en een grote kerk in Brabantse Gotiek, zoals dat in Mechelen terug te vinden is. De weg terug gaat over dezelfde route naar Bergen op Zoom, om van daaruit de trein naar Kruiningen te nemen.

Dit is al een tijdje dicht en zo gelaten.

Grote Kerk

De Hoop, een molen in Tholen, en zo is er nog wel een.

Kruiningen-Yerseke is letterlijk een station buiten de bewoonde wereld, met een snelweg die er vlak langs loopt en een bedrijventerreintje dat er tegenaan ligt, maar de dorpen die in de naam van het station vermeld staan - Kruiningen en Yerseke - liggen ook alles behalve in de buurt, met een afstand van respectievelijk 2,6 kilometer en 3,3 kilometer. Het is eigenlijk verwonderlijk dat zo'n station zelfs nog helemaal opgewaardeerd is met nieuwe perrons, een vertrekstaat en zelfs heuse CTA's waarvan je je zou kunnen afvragen waarom die er in godsnaam geplaatst zijn als er toch maar een stokvaste dienstregeling heerst met zo'n laag aantal reizigers. Zelfs Overveen heeft geen CTA's, maar ja, misschien heeft het wat met de intercitystatus ervan te maken.

Omdat Yerseke - mijn tweede bestemming - zo ver weg ligt, moet ik met het OV, maar omdat het aantal reizigers zo laag ligt is alles eigenlijk beperkt tot een uurlijkse buurtbus. Ik had ook via Goes de reguliere bus 27 kunnen nemen naar Yerseke, maar ik probeer zo veel mogelijk dezelfde routes te vermijden, wat maakt dat dit kringlijntje mijn keuze is geworden.

Yerseke is bekend van zijn mosselen, maar ook van zijn oesters en de aanwezigheid van de oesterindustrie is een stuk prominenter aanwezig dan die met de mosselen. Als je verwacht dat je een strand aan zal treffen in Yerseke zit je verkeerd - de hele kustlijn is gedomineerd door de oesterputten. De hele havenregio ziet er niet modern uit, eerder oud en traditioneel en rauw, maar het is dan ook bijna het equivalent van Volendam, zonder allemaal toeristen van overal ter wereld die denken het typische Nederland aan te treffen, maar eerder alleen maar Belgische toeristen die van de saveur in Nederland komen genieten.

Putten in Yerseke voor de oesterkwekerijen

Havenbeeld

Straatbeeld

Hervormde Gemeente Yerseke

Zoals eigenlijk al aangestipt heb ik, om de ring compleet te maken, gekozen voor de directe bus naar Goes. De bus rijdt door het platte polderlandschap, langs Wemeldinge, maar de rit duurt wat langer dan voorzien. De normale overstaptijd voor de trein naar Amsterdam is slechts 2 minuten en voor de trein naar Vlissingen is dat 4 minuten, en de bus komt ook aan met 2 minuten vertraging, wat maakt dat de mensen die naar Amsterdam toe moeten met deze bus dus nu grandioos de pineut zijn. Het is dat ik de andere kant op moet, maar ja...

Middelburg, het volgende overstappunt, is een schitterend station, met een schitterend laag perron. Volgens mij is dit ook het laagste perron in Nederland, met een opstaphoogte zoals die in België bij kleine stopplaatsen gewoon is. Het stationsgebouw past perfect bij de rest van de stad en de wachtruimte is nog open. Het busstation ziet er ook fris uit, maar waarom het geen perron B kent is mij vaag. De tweede buurtbus van de dag is lijn 584 naar Veere.

De afstand tussen trein en perron is voor Nederlandse begrippen gigantisch te noemen.

Veere is, in tegenstelling tot Tholen, wel volgestookt met toeristen, voornamelijk uit Duitsland. Het is een beetje, samen met Westkapelle, het paradijs voor de Duitsers met nog enigszins Duitstalige ontvanst. De buurtbusjes worden zelfs gebruikt door Duitsers, maar het blijkt niet duidelijk welke bus er nu naar Westkapelle gaat en zo vraagt een groepje wandelaars bij twee bussen achter elkaar of deze naar Westkapelle gaat. Allebei de bussen leveren een negatief antwoord op, maar bij de derde bus die zou moeten komen, zou dat vast anders geweest zijn. Eigenlijk had ik die bus ook moeten nemen, maar dat liep anders uit. Mijn planning voor plan B die ik al had was gebaseerd op een reis die twee uur eerder was, maar dat plan is opgeschoven en ik ging er vanuit dat alle bussen tenminste een uurdienstregeling hebben, maar de bus van Veere naar Serooskerke en Westkepelle rijdt eens in de twee uur en op het moment dat ik de wandeling in Veere erop had zitten, had ik nog een heel uur te spenderen. Dat was alles behalve praktisch, maar ja, last-minute plannen zijn met het OV zonder voorbereiding altijd een garantie tot verrassingen. Het was intussen half 4 en ik besloot de buurtbus terug weer naar Middelburg te nemen en ik zag dat er een bus (862) naar Middelburg gaat om 15:39, maar dat bleek een zomerbus te zijn en ik was precies naar Zeeland gekomen op de dag vóór die zomerdienstregeling inging... Ik kon wachten op de reguliere buurtbus 584 die een half uur later zou komen.

Veere

Grote Kerk

Veere is bijgenaamd de 'Stokrozenstad' omwille van deze rakkers.

Ze zijn overal aan te treffen.

De Koe

De laatste bestemming is Burgh-Haamstede en dat zou ik bereiken met de goed gestoffeerde lijn 133 naar Oude-Tonge, een rit door Zeeuwse lege, platte landschappen, over de dijken en bouwwerken van de Deltawerken, een erg mooie route, zeker op een zonnige zomerdag. De bus is van het merk Iveco en het heeft USB-aansluitingen aan de rechterkant. Na Burgh Haamstede zou ik een heuse touringcar krijgen van het type Integro, die een beetje de tegenhanger is an de bussen die op lijn 19 rijden, die van Iveco zijn.

Bus 133 rijdt over de Deltawerken - een indrukwekkende reeks bouwwerken, zeker gezien vanuit de bus. Bij mooi weer een zeer aan te raden tocht.

Burgh, J.M.Beijelaan

Nederlands Hervormde Kerk

Hervormde Kerk

Slot Haamstede

Ik had kunnen kiezen om naar Spijkenisse te kunnen gaan, maar die route had ik al eens afgelegd, dus ben ik blijven zitten bij Renesse, naar Oude-Tonge, om daar één van de meest zuidelijke buslijnen onder de R-Net-vlag te nemen naar Rotterdam Zuidplein. Het is echt een snelbus met maar hooguit twee tussenstops bij knooppunten gelegen aan snelwegen. De reis naar Zandvoort terug nadien is geschiedenisloos, met de intercity van Rotterdam naar Haarlem die op tijd bleef, idem dito voor de sprinter naar Zandvoort aan Zee.