29 maart 2017 - Doel (dit keer wel)

Nadat de eerste poging helemaal de mist in liep ondernam ik vandaag een tweede poging om in Doel te raken. Met de dienstregeling van de bus nog steeds zo waardeloos als dat 'ie de vorige keer was, was het ditmaal hopen dat de weg naar die bus toe een stuk minder moeizaam en angstvalliger zou gaan verlopen. De foto's van Doel staan op Flickr. Hieronder alvast een paar voor het idee van het oord waar ik terecht ben gekomen...

Het is hier niet moeilijk om graffiti te vinden.

Doel is een bewoond dorp, al zou de toestand ervan het niet zeggen...

Een teken van leven toch.

De route

Via 's-Hertogenbosch naar Breda om van daaruit de Watersnoodbus (lijn 19) te nemen naar Nieuw-Namen is oude bekende kost, waarbij de rit vanuit Breda uiteindelijk de beste aansluiting biedt in Kieldrecht, want zeg nu zelf, een voorziene wachttijd van wat minder dan 30 minuten ten opzichte van een wachttijd van meer dan anderhalf uur is in ieder denkbaar geval ideaal te noemen. Voor de weg terug zijn er heel wat smaken binnen de magere bediening van lijn 19, maar dat ligt geheel aan het wandeltempo en op zich hoe lang ik in Doel rond aan het lopen ben. Voorzien is de bus van 17:19 naar Breda, maar als dat niets wordt zijn er nog wat opties voor naar Hulst, om van daaruit weer eens de Westerscheldetunnel in te duiken richting Goes.

08:36 op tijd	2	Zandvoort aan Zee	SP	Amsterdam
09:05 +2	1	Amsterdam Centraal	NSR (controle: 0)
09:10 op tijd	5	Amsterdam Centraal	IC	Maastricht
10:07 +13	6a	's-Hertogenbosch	NS (controle: 1)
10:33 +3	6b	's-Hertogenbosch	SP	Dordrecht
11:08 +2	8	Breda	NS (controle: 1)
11:13 op tijd	BUS	Centraal Station Breda	19	Hulst
12:37 +8	-	Nieuw-Namen Centrum	Connexxion
13:03 op tijd	BUS	Kieldrecht Sportpleinstraat	31	Doel
13:14 op tijd	-	Doel Dorp	De Lijn
lopen
16:37 +3	BUS	Nieuw-Namen Centrum	19	Hulst
16:55 +3	-	Busstation Hulst	Connexxion
lopen
18:02 op tijd	BUS	Busstation Hulst	20	Goes
19:35 op tijd	-	Station Goes	Connexxion
19:43 op tijd	2	Goes	IC	Amsterdam
22:09 op tijd	3	Haarlem	NSR (controle: 1)
22:15 op tijd	8	Haarlem	SP	Zandvoort
22:25 op tijd	1	Zandvoort aan Zee	NSR (controle: 0)

Trivia

Ik noemde lijn 19 al de "watersnoodbus" en daar zit ook een deel van de geschiedenis aan vast: toen de watersnoodramp uitbrak, zat Zeeuws-Vlaanderen zonder goede verbinding met "Nederland". Er werd om dit euvel op te lossen een bus ingezet die reed vanuit Breskens naar Terneuzen, Hulst en Breda, via Antwerpen, waarbij het absoluut niet toegestaan was om überhaupt in Antwerpen uit te stappen, want tja, een gebrek aan open grenzen omstreeks 1953. Toen eenmaal de veren bij Breskens en Terneuzen weer goed vaarden en de reistijd naar "Nederland" met deze veren een stuk korter werd, werd deze bus ingekort tot Hulst-Breda, want lijn 19 was voor de Hulstenaren nog steeds een stuk sneller. Toen eenmaal de Westerscheldetunnel open ging nam het aantal oproepen om de "Bredabus" (zoals deze ook wel genoemd wordt) maar geheel op te heffen, maar tot de dag van vandaag rijdt deze nog steeds, weliswaar met een tweeuurskadans, met in de spits een uurskadans, wat te zien is op de vertrekstaten hieronder.

Vertrekstaat van buslijn 19 in Nieuw-Namen Centrum, richting Hulst.

Vertrekstaat van buslijn 19 in Nieuw-Namen Centrum, richting Breda.

Zoals in bijna alle gevallen worden de dienstregelingen van de bussen (vooral in België) (volledig) afhankelijk gemaakt van de scholieren, zo is regelmatig het aanbod doordeweeks voor landelijke gebieden beperkt tot enkele ritten per dag (of een enkele rit in het geval van lijn 31 naar Doel), waarbij de bussen het in het weekend laten afweten. Hier is dat patroon te zien op de zaterdag, met een stugge tweeuurskadans die al nog vóór de avond begint ermee ophoudt, maar kijk eens naar de zondag! Normaliter zou de zondag altijd de dag zijn die er het eerste aanging, maar de zondag wordt nog zelfs drukker bereden dan doordeweeks! Over een anticlimax gesproken - er rijden zelfs bussen in het holst van zondagnacht! Het schijnt dat die bussen zondagavond ook stampvol zitten met Zeeuws-Vlaamse studenten die voor het weekend 'naar hun eigen land' zijn getogen en weer twee uur lang naar hun dagelijkse leven gingen rijden om een weekendje stappen uit hun duffe koppen te krijgen... De uitzondering bevestigt de regel, denk ik maar zo.

Hoe de reis verliep

De sprinter lijkt stipt te rijden, zonder noemenswaardigheden, maar verdomd, de display op Sloterdijk geeft +5 aan. In werkelijkheid vertrekken we met slechts +2 en idem aankomsttijd te Amsterdam Centraal is voldoende om de aansluiting met de intercity naar Maastricht te halen. De vorige keer ging de aansluiting goed om zeep omdat de trein erg lang stil stond voor Utrecht Centraal - dit keer ging dat goed, maar pas na Utrecht Centraal ging dat alsnog helemaal fout. "Een defect aan de infrastructuur" zorgt ervoor dat we nog vóór Culemborg erg traag gingen rijden tot aan Geldermalsen. Da's nog best een eindje en eenmaal aangekomen te 's-Hertogenbosch met +13, genoeg om de aansluiting met de intercity naar Roosendaal voor de tweede opeenvolgende maal te missen, blijkt het dat het spoor tussen Geldermalsen en Beesd kapot is geraakt. Waarom moet de trein naar Maastricht, die daar helemaal geen gebruik van maakt, dan last van ondervinden? Is het een gebrek aan communicatie, of lag het euvel precies op station Geldermalsen zelf? Vragen waarop ik geen antwoord zal krijgen waarschijnlijk. Enfin, plan B van de eerste keer was ook nu weer van toepassing: de sprinter naar Dordrecht van 10:33. Ook nu moest de sprinter op tijd vertrekken en aankomen, maar grijze wolken pakken zich samen, want de sprinter komt "te laat" aan om 10:33 terwijl het vertrek precies om 10:33 is. Om dat nog eens extra in te wrijven had ik al een rolstoelkar gespot op dit spoor, wat erop duidt dat er een rolstoelreiziger mee is. Dat neemt ook nog een handjevol tijd in beslag, en tot overmaat van ramp vindt er een Hengelocomplex plaats: de sprinter uit Deurne komt aan op het tegenovergelegen spoor en een aanzienlijk deel van die mensen moeten ook richting Tilburg. Vanaf het moment dat bij ons de deuren willen sluiten, gaan de deuren precies open en renne deze mensen als een bezetene naar mijn sprinter toe, die op dat moment net dicht gingen. In plaats van dat de deuren gesloten blijven en de trein wegrijdt, om al die mensen verbouwereerd achter te laten op het perron, zoals ik dat in Hengelo al eerder heb meegemaakt (vandaar dat gelijknamige complex), gingen de deuren weer open zodat ze alsnog meekonden. De vertrektijd viel eigenlijk nog wel mee met een krappe +3, maar veel kon er niet meer verkeerd lopen. Tilburg blijft +2, Gilze-Rijen blijft ook +2 en de sprinter komt aan in Breda met idem +2, dus is het rennen geslagen door het doolhof dat het station van Breda heet, naar de bussen. Nog binnen een minuut komt bus 19 aangereden en nadat ik instapte (ik was de enige) vertrok de bus direct - het scheelde niet veel.

De internetverbinding leek het een stukje beter te gaan doen binnen Nederland, maar eenmaal in België was het weer bagger. De bus passeert het station van Noorderkempen dat ligt in Brecht, en dat station zal vier of vijf keer (per richting) worden aangedaan door de intercity Den Haag-Brussel (ten koste van de intercity Amsterdam-Brussel die hiermee eigenlijk gewoonweg omgeleid wordt). Het is eigenlijk een tamelijk nietszeggend station naar mijn beleving, maar wie weet zullen er redenen zijn om het station met zo'n bravoure zoals het station er nu bij ligt, te bouwen en om er een (half!)uurdienst te laten rijden. Waarom stopt deze bus 19 dan niet in Noorderkempen? Het station is volgens mij juist met zo'n grotesk perronbouwwerk gebouwd voor een verbinding met Nederland, maar die kwam er maar nooit omdat de treinen niet klaar waren om via Breda te rijden - vandaag de dag rijden deze nog steeds via Roosendaal. Dan zou je die verbinding net kunnen simuleren door deze bus bij Noorderkempen te laten stoppen, maar dan moeten er uiteraard wel mensen zijn die met deze bus mee willen reizen en ook moeten weten dat deze bus überhaupt rijdt. De laatste trein vanuit Noorderkampen naar Antwerpen is al om 9 uur, dus voor de zondagavonden zal het hoe dan ook geen drol uitmaken. De ring van Antwerpen was vandaag als bijkomende nodeloos-om-te-vermelden trivia een stuk ellendiger dan in februari, wat tot gevolg had dat de bus uiteindelijk met bijna 10 minuten Nieuw-Namen binnen zou gaan rijden. Met een overstap van 26 minuten in totaal was dat geen reden tot paniek.

Tijdens het wachten bij de halte Sportpleinstraat was ik aan het wachten op de bus naar Doel en verdomd, een bus met Doel op de bestemmingsdisplay komt aangestormd vanuit een compleet andere richting. Ik kwam daar laat achter en ik zag het al voor me: wéér die bus gemist zeker? Nee toch?? Gelukkig niet - de bus reed een cirkeltje en de bus kwam uiteindelijk op tijd aan om mij op te pikken. De bus was leeg, op een meisje na. Ze kwam van school vandaan, en dat is ook precies de reden waarom deze bus op woensdag niet om 17:08, maar om 13:03 vertrekt vanuit Kieldrecht - op woensdag zijn de scholen wat eerder klaar. Het moet toch wat zijn, om als chauffeur de enige rit van de dag te rijden naar nota bene een dorp als Doel.

Doel is nog erger dan ik verwacht heb. Eén café was nog open, maar de rest was een groot dood, vervallen, vernield oord, met als toppunt van ellende nog enkele bewoonde huizen die er nog helemaal net uitzagen. Het is net alsof de kerncentrale al enkele decennia terug uit elkaar geknald is à la Tsjernobyl, alsof Doel verworden is tot het Tsjernobyl van Vlaanderen, maar desondanks is Doel wel het verdriet van Vlaanderen of de hel van Vlaanderen. Een schandelijk voorbeeld van hoe je niet met een dorp omgaat als regering. De kerk zag er ook nog helemaal mooi uit, maar de rest was ronduit verderfelijk. Des te verder ik van Doel af liep, hoe netter de huizen werden, maar het leek er ook echt op alsof Doel binnen een afgezonderd gebied lag met slagboom en al, alhoewel de slagboom in kwestie verdwenen was.

De weg terug, na een wandeling van 10 kilometer, werd ietsje anders dan voorzien, omdat de wandeling een uur korter duurde dan ik ingeschat had. Dat liet ruimte over voor een wandeling in Hulst, waarna ik bus 20 naar Goes op een schappelijk tijdstip kon nemen. Sinds deze dienstregeling rijdt deze trein direct door naar Haarlem, met een schappelijke overstap voor de trein naar Zandvoort aan Zee. Een rit zonder geschiedenis, waarbij ik nu ook kon ervaren hoe lang de intercity stil bleef staan in Roosendaal...

Hoe je goedkope treintickets voor Duitsland krijgt

Een voorbeeld dat ik aan zal houden gedurende deze handleiding: een enkele reis van Maastricht naar Lindau Hbf, twee dagen na vandaag.

Gouden regel 1: boek van tevoren

Naar het buitenland gaan is eigenlijk zelden goedkoop. De eerste gouden regel is: boek (ruim) van tevoren. Die regel is heilig, maar in principe kan een nieuwsgierige zoeker al met een week het goedkoopst mogelijke tarief krijgen als deze een beetje geluk heeft, want de zogenoemde Sparpreisen zijn gelimiteerd: sporadisch verschijnen ze, en binnen een mum van tijd zijn ze alweer verdwenen voor bepaalde treinen. Als je besluit om spontaan een reis te boeken voor dezelfde dag, ergens in de middag, zal de prijs niet lager liggen dan 119 euro

Gouden regel 2: kies wijselijk het moment van vertek (en aankomst)

De tweede gouden regel is een aangelengde variant op de eerste: kies wijselijk over het moment van vertrek. Op zich is het altijd wijs om de spits te mijden, of momenten op zich waarop iedereen al onderweg is, dat is in Nederland erg handig op het vlak van comfort, maar omdat de prijzen in Nederland vastliggen, ongeacht het moment van vertrek, heb je daar eigenlijk helemaal niets aan. In Duitsland is dat anders: daar zijn de prijzen voor het Fernverkehr (langeafstandstreinen) flexibel. De goedkoopste prijzen liggen nu eenmaal op waardeloze tijden. Waardeloos betekent, een laat vertrek, met een veel te late aankomst om het degelijk te noemen. Vaak is het zo: als het vertrek laat is, dan ligt de prijs lager, en dit kan ook nog wel eens gelden als het vertrek zo vroeg mogelijk is, tot aan het onpraktische toe.

Speel ook alvast eens met aankomst en vertrek. Bovenste afbeelding zijn de reizen die gebaseerd zijn op een vertrek vanaf X, en de onderste zijn de aankomsten om X.

Daar zie je al dat de prijzen verschillen. Merk vooral in beide afbeeldingen de reizen van 15:49 tot 23:58. Het is exact dezelfde reis, maar gek genoeg met een compleet verschillende prijs. Het doet een beetje denken aan het boeken van vliegtuigtickets, waarbij de cookies die opgeslagen worden de prijzen beïnvloeden. Het helpt af en toe wel degelijk om al je cookies te verwijderen.

Gouden regel 3: fuck het buitenland

Gemak is de koning en daar speelt de aanbieder sterk op in. De bovenste afbeelding toont de reizen vanaf 14:00 van Maastricht naar Lindau, en die eronder de reizen van Aachen (net over de grens) naar Lindau.

Het lijkt op het eerste gezicht wel mee te vallen, maar we zien al twee opmerkelijke dingen. Het eerste is het verschil in prijzen. De prijzen van Maastricht-Lindau variëren van 99,90 tot 129,90

, terwijl de prijzen van Aachen-Lindau variëren van 89,90 tot 137,90, met gemiddeld genomen lagere prijzen. Het tweede is dat er een enorme uitschieter is, want er is een reis beschikbaar van wel 35,90, wat significant goedkoper is dan de rest! In beide gevallen moet je wel een hoop keer overstappen, en dat nog eens in het midden van de nacht. Verre van ideaal. Onthoud: deze reizen zijn opgehaald voor de dag na vandaag. Laten we nu de prijzen eens bekijken van twee weken na vandaaag:

29 euro, en dat meerdere keren, en met minder dan die verderfelijke 5 keer overstappen! Laat ik nu het verschil tonen als ik Maastricht als beginpunt zou zetten...

Het goedkoopst hier is 59 euro. Een verschil van 30 euro. Zou een ritje Maastricht-Aachen 30 euro kosten in werkelijkheid, denk je? Ik denk zelf van niet, sinds een enkele reis Groningen-Maastricht 'slechts' 26,30 euro kost. Om het nog leuker te maken: er rijdt een directe bus van Maastricht naar Aachen die uitgevoerd wordt door Arriva. Die bus heeft OV-chipkaartapparatuur en de OV-chipkaart wordt gewoon geaccepteerd. Het tarief met de OV-chipkaart ligt wat hoger uiteindelijk dan wanneer je een los kaartje van 4,80 euro koopt, maar nog steeds... 4,80 is wel een smak goedkoper dan 30 euro. Ik zeg het maar.

Gouden regel 4: wees kieskeurig met de treinen die je neemt: fuck het Nahverkehr

Sparpreise zijn op zichzelf al hele kieskeurige dingen. Het moet maar net goed uitkomen. Twee treinen: één van 29, één van een stuk hoger:

Hier zie je dat er her en der wat stoptreinen tussen zitten. Alles dat zich niet ICE, TGV, THA, D, IC en EC noemt, zijn stoptreinen, of Nahverkehr, op z'n Duits. Sparpreise zijn geneigd om zich te beperken tot de snellere treinen. We hebben nu het laagste tarief gezien van 29 euro, maar er zijn ook tarieven die in enkele gevallen, tijdens acties, slechts 19 euro kosten (of 24)! De aankondiging van deze Sparpreisen meldt: "Dieses Aktionsangebot gilt nur im ICE und IC/EC sowie für den IC Bus (reservierungspflichtig) und in den ÖBB-Nightjet-Zügen (ggf. reservierungspflichtig).". Vrij vertaald: deze 19 euro zal je alleen maar terugvinden op reizen die enkel en alleen bestaan uit treinen die als ICE, IC, EC, IC Bus of als Nightjet (nachttrein) rijden. Al het andere, inclusief het Nahverkehr, zal nooit lager zijn dan 29 euro, tenzij de afstand niet groter is dan 250 kilometer. Laat ik dan alleen treinen nemen die snel zijn, maar hoe doe je dat? Klik op 'Angaben ändern' (als je tenminste de site in het Duits hebt), en klik alles uit, op ICE en IC/EC na.

Het resultaat lijkt eigenlijk heel erg tegen te vallen, met een zootje prijzen die erg hoog liggen laat in de avond met 89 euro (de spits!), maar in de ochtend zien we de eerste 19 euro al verschijnen:

Let wel: negeer alles met een TGV of een Thalys erin. De treinen zullen nooit als Sparpreis opgegeven worden - het is immers verplicht om te reserveren.

Gouden regel 5: speel met de overstap

Zoals je al kon zien, kunnen de suggesties een enorme rotzooi opleveren aan overstappen, tot zelfs bussen aan toe. We kijken nog terug naar de derde gouden regel. De ritten van Maastricht naar Lindau tonen verschillende mogelijkheden aan: de ene gaat via Liège, de andere via Herzogenrath. Sinds het formeel aangeven van het vertrekpunt uit Aachen vele malen goedkoper kan zijn, gaan we hier voort op Aachen als beginpunt. We hebben met de vierde gouden regel ook ons beperkt tot het Fernverkehr en al het Nahverkehr weggejaagd. Toch zitten we nu met erg hoge prijzen voor de tijden tot dan toe nog het goedkoopst waren, namelijk laat in de middag, de avond en laat in de avond.

De overstap wordt vaak overschat. Het probleem met lage prijzen is dat, naast de onwerkbare tijden (gouden regel 2), de overstappen dat ook vaak zijn, met draconische overstaptijden van soms wel 6 uur. Je kan je route verfijnen door je tussenhaltes te beperken, of gewoonweg vast te leggen.

Je kan het zelfs zo gek maken dat je tijdens een reis van bijvoorbeeld Singen (Hohentwiel) naar Aachen, een overstap van 4 uur in Stuttgart nodig hebt. Waarom zou je dat willen? Nou ja, soms wil je gewoon Stuttgart even in, zonder dat je twee losse kaartjes koopt, met ieder zijn eigen minimumtarief. Hierbij hou je je op één kaart, die al beperkt is tot ICE, IC en EC en zijn minimumtarief. Je kan dus theoretisch in dit geval 19 euro betalen terwijl je gewoon je reis 'onderbreekt'.

Overweeg ook dit eens...

Bij dit voorgaande voorbeeld zijn de tickets onderworpen aan treinbinding, dat wil zeggen dat wanneer je dit ticket koopt, je ook echt vast zit aan de trein(en) die op de routeplanner aangegeven staat/staan. Die kunnen juist zo laag zijn als 19 euro omdat de flexibiliteit ervan gewoon 0 is. Als een trein uitvalt heb je bijvoorbeeld gewoon pech.

Als je alle screenshots nog eens terugbekijkt, en specifiek de prijzen bekijkt, heb je links Sparangebote en rechts Flexpreise. Ik licht de Flexpreise even uit: Flexpreise zijn zo ingesteld, dat het werkelijk niets uitmaakt welke treinen je neemt op je route. Deze zijn normaliter twee dagen geldig als de reis binnen Duitsland meer dan 100 km lang is (Duitsland is nu eenmaal een groot land, terwijl in Nederland een kaartje hooguit één dag geldig is), en daar zit een interessant concept: je kan praktisch iedere trein nemen op de route die normaal gangbaar is om van A naar B te komen en het is mogelijk om tussentijds de trein te verlaten, om 'over te stappen' let's say, zoals ik dat hierboven al beschreven had in het geval van Stuttgart. Hier hoef je alleen niet aan te geven dat je op een concrete halte wilt overstappen.

De prijzen zijn een flinke smak hoger omwille van die flexibiliteit, maar dat kan ook in je voordeel gebruikt worden. Zoals ik noemde zijn flextickets twee dagen geldig, maar dan komt precies datgene dat zonet bij de Sparpreise in het verdomhoekje gezet werd: het buitenland. Sparpreisen hebben zoals aangetoond totáál geen zin als je begin- of eindstation in het buitenland ligt. De bus nemen vanuit Maastricht en de effectieve treinreis beginnen vanuit Aachen is veel goedkoper dan wanneer je je hele treinreis laat beginnen in Maastricht. Hetzelfde geldt wanneer je vanuit Aachen naar Bregenz in Oostenrijk wilt rijden. Het laagste tarief daarvoor is 39 euro (in een extreem onwerkbaar scenario van een rit die midden in de nacht verloopt waarbij je ook nog eens 6 keer moet gaan overstappen - hello!) terwijl tot aan Lindau dit 19 euro kan zijn zoals aangetoond in het voorbeeld, of 29 euro wanneer de übergoedkope Sparpreisen niet meer te verkrijgen zijn. Een kleine query leert dat een los kaartje Lindau-Bregenz mij slechts 5,20 euro kost, wat alleszins goedkoper is dan die additionele 10 euro die dit Sparangebot mij probeert aan te smeren.

In het geval van Flexpreise is het zo dat een kaartje dat je koopt waarbij het beginstation of het eindstation in het buitenland ligt (dit is belangrijk!), het kaartje zelf 15 dagen geldig is omwille van Europese regelgeving. Dit was vroeger 30 dagen (één van mijn kaartjes gaf dat namelijk aan). Nu, neem in het achterhoofd: Flexpreise, waarbij je iedere trein kan nemen op ieder moment, om van A naar B te komen, met een geldigheidsduur van 15 dagen... dat houdt vrij gezegd in dat je een kaart zou kunnen kopen vanuit Maastricht naar Berlijn waarbij je onderweg (binnen die 15 dagen!) overal uitstapt zolang het er maar interessant uitziet en íedere trein kan nemen die je toevallig goed uitkomt, zónder meer te moeten gaan betalen dan die vaste prijs van 128,20 euro. Dat bedrag mag er dan wel afschrikwekkend hoog uitzien, maar het weegt wél boven Sparangebote op, met alle stop-, snel- en hogesnelheidstreinen die je nemen kan, én zelfs boven Interrailpassen die je hooguit voor 8 dagen tegen een bedrag van 239 euro heel Duitsland laten doorkarren binnen een maand. Je zou zelfs nog wat kunnen spelen met tussenhalten. De terugweg kun je dan uiteraard langs andere een andere route plaats laten vinden. Je moet dan wel voor een overnachting zorgen.

Als je je beperkt tot enkel één Bundesland, kun je ook kiezen om een Bundeslandticket te nemen, waarbij je binnen dat Bundesland al het Nahverkehr gebruiken kan binnen één dag, of voor heel Duitsland als je het Quer-durchs-Land-Ticket koopt (of het Schönes-Wochenend-Ticket).

Controle

Ik loop nu iets meer dan twee weken stage. In plaats van die anderhalf uur met de trein en nog een tijdje met de bus in Gouda, is de bestemming ditmaal dagelijks Schiphol, na iets minder dan een uur gereden te hebben. Normaliter heb ik twee opties. - Sprinter Zandvoort-Sloterdijk; sprinter Sloterdijk-Schiphol (twee mogelijkheden: één vanaf de Hemboog met het onlogische spoor 10, één vanaf de tweede 'metrobrug', met blauw dak, met spoor 11) en nog een stukje met bus 300; - Sprinter Zandvoort-Haarlem; bus 300 Haarlem-Schiphol.

Op de heenweg kies ik vaak de tweede optie. De bus biedt een directe, hoogfrequente verbinding met de locatie; de bus heeft een internetverbinding en de kans op een zitplaats is groot, sinds bus 300 het station van Haarlem als beginpunt heeft. Ook speelt mee dat de sprinterverbinding niet meer bereden wordt door DDZs met alle luxes die daarmee kwamen, die de SGMm tot een onaantrekkelijke optie maken. Daarnaast is de sprinter vanaf Haarlem altijd onuitstaanbaar druk met een lading mensen waarvan je je kan afvragen of het allemaal wel past.

Soms wil ik nog wel eens kiezen om door te rijden tot Sloterdijk, wanneer ik prima zit en op zich been zin heb om over te stappen in Haarlem en door de nieuwbouwanonimiteit van Hoofddorp te rijden (met een even zo erge drukte vanaf datzelfde Hoofddorp). De overstap in Sloterdijk is, zoals beschreven, tweeledig. De voorwaarde is de punctualiteit. De punctualiteit van de sprinter Zandvoort-Amsterdam is achteruit gegaan sinds de nieuwe dienstregeling.

De terugweg kent hetzelfde verhaal, alhoewel ik zo goed als altijd met de bus ga naar Haarlem, omwille van de hoge frequentie en de relatieve zekerheid die ermee komt. Om via Schiphol en Sloterdijk te gaan, moet je ten eerste geen leven hebben en ten tweede gewoonweg geen andere optie. Die treinen richting Haarlem zitten altijd ellendig vol. Als in de spits nog maar één drieledige SGMm wordt ingezet omwille van een welk mogelijke reden, kan de ellende beginnen qua sardientjescomplex. De sprinter begint in Amsterdam Centraal, waar iedereen tijdens de spits al opstapt, zodat de trein al (te) goed gevuld zit voordat de trein ook maar één meter is gaan rijden.

In die twee weken dat ik stage loop, is me wel iets opgemerkt: ik ben nog nooit gecontroleerd geweest op mijn vervoerbewijs. In de bus werd ik in de periode vóór de stage begon nog wel eens gecontroleerd, maar nu lijkt het werkelijk het laagseizoen te zijn met betrekking tot die controles. Ergens begrijp ik het wel - het is altijd stervensdruk in de trein en de bus tijdens de spits. Zo druk zelfs, dat het onmogelijk is om je als conducteur op een stabiele manier door de trein te bewegen en te gaan staan controleren. Het wordt nog moeilijker voor de bus, omdat daar standaard vier controleurs opstappen. In de trein vanuit Zandvoort stapt de conducteur altijd op in het achterste rijstel, terwijl ik toevalligerwijs altijd het voorste moet hebben voor mijn aansluiting met de bus. Dit zwarte gat dat mijn traject heet, maakt het aanlokkelijk voor zwartrijders en rebelse reizigers die de drukte beu zijn en eerste klas maar willen gaan zitten.

Vandaag ben ik op de heenweg via Sloterdijk gereden. De sprinter naar Leiden van 08:33 kon ik niet op een rustig tempo halen (het stukje naar de Hemboog lopen), dus werd het maar de sprinter naar Hoofddorp van 08:38. Eenmaal opgestapt stonden er twee conducteurs bij mijn deur om deze te sluiten. Zou het dan zover zijn? Nee hoor, geen controle, niks... Ik ben benieuwd wanneer dit wel gebeuren zal.

Edit 21 februari: nog steeds geen controle. Ik ben wel op één dag naar Venlo gereden na het werk, en naar huis, en ironisch genoeg ben ik in iedere trein gecontroleerd geweest, met uitzondering van de sprinter Amsterdam-Zandvoort...

Edit 1 maart: daar was 'ie dan, de eerste controle tussen Schiphol en Amsterdam.

18 januari 2017 - Doel (of nee, Nieuw-Namen en Kieldrecht eerder)

Na het dagtripje waarbij ik Molenbeek aandeed, dat natuurlijk geen gewoon dagtripje was (zeg nu zelf, wie zou daar nu zijn geld aan spenderen en voor zijn lol naartoe gaan?), besloot ik om nog wat extreems aan te doen. Vic van Cutsem probeert in zijn blog (Overweg 13) aan te tonen dat je overal in België kan komen met het OV, hoe schriel of ondoenlijk de dienstregelingen vaak zijn en ogenschijnlijk onmogelijk het vaak ook is, maar de bestemming die ik deze dag wilde aandoen was toch wel het toppunt van alles op ieder vlak, met slechts één bus per week die op een bepaald uur vertrekt die voor mij haalbaar is (rekening houdend met aanrijtijd): Doel.

Het spookdorp, het dorp van de kerncentrale, het dorp waarbij meer dan de helft van de mensen zijn weggejaagd omdat de Vlaamse overheid zo graag het gehucht met nog wat andere gehuchten eromheen zo graag weg wil hebben, geruchten dat er zombies rondlopen en ga zo maar door. Eerst zou er een Saeftinghedok komen in de plaats van Doel nadat het Doeldok een ongelooflijke miskleun bleek, maar dat ging niet door, dus moest dat gebied maar natuur worden, maar onlangs is dat plan vernietigd. Nu zou je denken, Doel mag blijven, het heeft weer toekomst, maar ja, Doel is allang vergald.

Dat vergalde is ook te zien in zijn bereikbaarheid: De Lijn heeft zijn dienstregeling naar Doel tot in den extreme afgebroken van twee buslijnen met enkele ritten richting Doel in 1992 (zoals staat binnen de site Zone01.be), die uiteindelijk één lijn werden met één rit in de spitsrichting. Later verdween ook nog eens de veerverbinding met Lillo, waardoor Doel helemaal afgezonderd werd met de rest van Vlaanderen. Normaliter vertrekt er een bus van Doel naar Sint-Niklaas in de vroege ochtend, om daarna omstreeks 5 uur in de middag weer een bus naar Doel te gaan, met uitzondering van de woensdag, waarbij deze bus iets na 1 uur vanuit het gebruikelijke eindpunt van lijn 31 Kieldrecht doorrijdt richting Doel. Die bus had ik op het oog en die zou ik ook nemen. Er is echter geen bus terug, maar ja, wandelen kan op zich geen kwaad.

Sportpleinstraat, Kieldrecht, met nog steeds Doel vermeld.

De route

Het oorspronkelijke plan bestond eruit om een cirkeltje te maken. Ik hou er niet van om op een dagtrip dezelfde route te volgen zowel op de heenweg als op de terugweg. Omdat er ergens werkzaamheden waren, reed de trein van Lelystad Centrum die normaliter tot Dordrecht reed door naar Breda, waar ik naartoe moest, maar toch koos ik ervoor om via Den Bosch te reizen omdat ik geen storingen wilde riskeren van de werkzaamheden. Het was immers maar één bus per week.

Evengoed was ik 20 minuten eerder klaar en kon ik de bus nemen van 17:19 vanuit Nieuw-Namen naar Breda, waardoor ik een uur eerder thuis zou kunnen komen, maar om nu weer anderhalf uur in dezelfde bus te blijven zitten was nu ook niet bepaald waar ik met smart op zat te wachten.

08:36	1	Zandvoort aan Zee	SP	Amsterdam
09:05	1	Amsterdam Centraal	NSR
09:10	5	Amsterdam Centraal	IC	Maastricht
10:07	6a	's-Hertogenbosch	NS
10:12	7a	's-Hertogenbosch	IC	Roosendaal
10:41	8	Breda	NS
11:13	BUS	Centraal Station Breda	19	Hulst
12:37	-	Nieuw-Namen Centrum	Connexxion
13:03	BUS	Kieldrecht Sportpleinstraat	31	Doel
13:14	-	Doel Dorp	De Lijn
lopen
17:37	BUS	Nieuw-Namen Centrum	19	Hulst
17:55	-	Busstation Hulst	Connexxion
18:02	BUS	Busstation Hulst	20	Goes
19:35	-	Station Goes	Connexxion
19:43	2	Goes	IC	Amsterdam
22:09	3	Haarlem	NSR
22:15	8	Haarlem	SP	Zandvoort
22:25	1	Zandvoort aan Zee	NSR

Het liep alleen wat anders.

Trivia

Zandvoort aan Zee is met de nieuwe dienstregeling puur qua dienstregeling er enorm op vooruit gegaan: er werden zowaar normale aansluitingen gecreëerd met de intercity naar Maastricht, de intercity naar Vlissingen. Normaliter moest er meer dan twintig minuten gewacht worden op de treinen naar Maastricht en Vlissingen, maar nu had ik vijf minuten om in Amsterdam over te stappen op de trein naar Maastricht (net als wanneer ik met de bus via Heemstede-Aerdenhout gereisd zou hebben. Hoe dat werkt heb ik hier beschreven) en vanuit Haarlem had ik weer 4 minuten om op de trein te stappen die doorrijdt naar Vlissingen, in plaats van dat deze enkel rijdt tot Dordrecht. Dit alles maakt de escapade met bus 80 overbodig, waardoor ik het bij de trein kon houden. Ideale wereld zeker, want voor de richting Amersfoort en het noorden des lands kan ik de bus nog steeds nuttig gebruiken omdat dáár weer de wachttijden lang geworden zijn (Groningen heeft opeens nu eens in het uur een aantrekkelijke aansluiting). Wel enkele belangrijke voetnoten die negatief zijn: de comfortabele dubbeldekkers van het type DDZ zijn allemaal vervangen door krakkemikkige sprintertjes à la SGMm, nadat al een tijdje DD-AR en DDM heeft rondgereden in de laatste maanden. Of het een verband heeft weet ik niet, maar gezien vanaf 20 november zijn er meer treinen uitgevallen en meer treinen met 5 minuten vertraging of meer (meestal veroorzaakt door eerdere vertragingen, gemeten vanaf Overveen), waardoor de aansluiting met de trein naar Vlissingen of Maastricht praktisch weer naar het oude vertrouwde 28 minuten toe gaat.

Hoe de reis verliep

De reis met de sprinter naar Amsterdam heeft weinig opmerkelijks, op twee minuutjes na die in Halfweg-Zwanenburg opgelopen worden. 2 minuutjes kunnen dan snel funest worden gezien de krappe 5 minuten die ik nodig heb om van spoor 1 (het doodlopende spoor van Amsterdam Centraal) naar spoor 5 toe te lopen in de drukte vol met onnozele toeristen met logge koffers die niet weten waar ze heen moeten of wat ze aanmoeten met hun leven. Ik haalde de aansluiting met de intercity naar Maastricht desondanks zonder te rennen. Weinig loos nog. Dit veranderde in Utrecht toen de trein stil kwam te staan. En deze bleef lang stil staan. Heel lang. Volkomen onduidelijk is waarom, en eigenlijk zou ik dit ook niet verwachten met de werkzaamheden die afgerond zijn in Utrecht om de wissels aan te passen met als doel de doorstroom te verbeteren. Er waren ook helemaal geen treinen vóór deze intercity vertraagd. Pas tien minuten later trok de trein weer op, maar ik wist nu al dat mijn aansluiting op de intercity naar Roosendaal foetsie was. Dat is even schrikken, wanneer je je beseft dat je onderweg bent voor een bus die eens in de week rijdt op een aanvaardbaar tijdstip, en dat je je hele reis daarmee in de weegschaal legt. Eén aansluiting foetsie, daarmee ook je hele reis foetsie. Er was echter een alternatief: de sprinter naar Dordrecht die 21 minuten later vertrekken zou. Deze DDZ (ik heb ze gemist) zou aankomen om 11:08 in Breda, waarna ik 5 minuten had om bus 19 te halen. De sprinter bleef stipt rijden en zo kon ik met een ongemakkelijk tempo dat tussen lopen en rennen in zit het doolhof doorgronden om op tijd in de bus te stappen die net aan kwam rijden.

Toen volgde een ellenlange rit van bijna anderhalf uur met de 'watersnoodbus'. Een comfortabel ding, dat wel, met zelfs wifi, maar de wifi deed het voor geen meter. In België al helemaal niet.

Ik had van tevoren de app van De Lijn gedownload, waarmee ik hoopte een M-ticket of SMS-ticket te kunnen kopen, omdat de prijs van een kaartje in de bus tegen het belachelijke aanstoot met 3 euro voor zo'n eindje naar Doel. De kaartjes die per telefoon gekocht kunnen worden zijn goedkoper, maar op de één of andere manier lukte het niet om met de SMS een vervoersbewijs te kopen. Aan mijn beltegoed lag het niet in ieder geval. Ik moet in België zeker +32 4884 gebruiken in plaats van enkel 4884? Hoe 't ook zij, geld had ik, dus op zich geen problemen. De bus raakte wat traag door Antwerpen heen (wat een verrassing maar niet heus), maar met iets minder dan 5 minuten kom ik zonder zorgen aan in Nieuw-Namen. Eventjes naar België lopen om de aansluiting te halen, dacht ik zo.

Bus 19 in Nieuw-Namen Centrum

Als ik België in het dichtbevolkte deel moet samenvatten, zou deze afbeelding daar een goede kandidaat voor zijn. Ik mis alleen de elektriciteitskabels en de gootjes langs de weg.

Het eerste wat ik dacht: ik moet naar de wc toe, maar alle winkels zijn dicht tussen 12 en 1 omwille van hun middagpauze. Och België... zo kon ik ongemakkelijk wachten aan de halte Sportpleinstraat in Kieldrecht. Enkele bussen kwamen voorbij van lijn 83 en 31, maar geen bus naar Doel. Ik was al geërgerd en na 10 minuten had ik er geen vertrouwen meer in en liep ik terug naar Nieuw-Namen, Nederland dus. Voor niks gekomen dus, dat hele pokkeneind. Helemaal pissig werd ik wanneer precies op het moment dat ik de grens passeerde bus 31 met Doel op de display aan kwam rijden. Hij reed dus wel, maar met een vertraging waar ik niet veel vrolijker van werd. Het kon verdrietiger, want de eerstvolgende bus naar Hulst zou pas anderhalf uur later komen... nou ja, dan maar de omgeving verkennen. Bij aankomst aan de halte Nieuw-Namen Centrum, kwam daar een bus aanrijden in de verte: de bus naar Breda! Zo bleef mij anderhalf uur klagen in de kou met een volle blaas in een regio vol dichte deuren bespaard...

Op naar huis, op tijd voor het avondeten ook nog eens. Doel moest maar op een ander moment plaatsvinden.